Inson surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• Tazkira — eslatma, pand-nasihat, ibrat.
• Sabil — yo‘l, rabga yetaklovchi yo‘l.

Tafsir:

Albatta, bu suraning o‘zi — butun insoniyat uchun eslatma va pand-nasihatdir. Unda insonning yaratilishi, unga berilgan ne’matlar, jannat va do‘zax haqidagi xabarlar bayon qilingan. Kim o‘z nafsi uchun yaxshilikni xohlasa, iymon va taqvo orqali o‘z Robbisi tomon yo‘l tutsin. Ya’ni, kim Allohning roziligini istasa, Qur’on va uning ko‘rsatmalariga amal qilib, Parvardigoriga yaqinlashish yo‘lini tanlasin. Bu yo‘l — to‘g‘ri yo‘l bo‘lib, u insonni mag‘firat va rizoga yetkazadi. Ammo shuni yaxshi bilib qo‘yish kerakki, hech kim biror narsani xohlay olmaydi, magar Allohning irodasi va qozosi bilan. Chunki Alloh bandalarining barcha holatlarini biluvchi va ularning ishlarini hikmat bilan tadbir qiluvchidir. U o‘z bandalaridan xohlaganlarini rahmati va rizosi ichiga kiritadi — ular iymon keltirgan solih bandalardir. Zolimlar, ya’ni Allohning chegaralaridan oshib, unga itoatsizlik qilganlar uchun esa alamli azob tayyorlagandir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Qur’on va uning suralari insoniyat uchun eng buyuk eslatma va pand-nasihatdir. Kim uni o‘qisa va tafakkur qilsa, to‘g‘ri yo‘lni topadi.
2. Inson iroda egasidir — u yaxshilik yoki yomonlikni tanlashda erkindir. Ammo bu iroda Allohning irodasiga bog‘liqdir. Shuning uchun inson doimo Allohdan yaxshilik so‘rab, Unga tavakkal qilishi lozim.
3. Allohning rahmati kengdir — U iymon keltirgan va solih amal qilgan bandalarini O‘z rahmatiga oladi. Bu mo‘minlar uchun katta bashoratdir.
4. Zolimlar va haddan oshuvchilar uchun og‘riqli azob borligi — adolatning ta’minlanishi va har kimning qilmishiga yarasha jazosini olishidir. Bu esa insonlarni gunohlardan saqlanishga undaydi.