Inson surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• Tasho'un: xohlaysizlar, iroda qilasizlar.
• Illo an yashoalloh: faqat Alloh xohlaganidagina.
• Aliman: hamma narsani biluvchi.
• Hakiman: hamma ishni hikmat bilan qiluvchi.

Tafsir:

Ey insonlar! Sizlar hech qanday narsani xohlay olmaysizlar, faqat Alloh taolo xohlagan taqdirdagina xohlaysizlar. Chunki butun ish Allohning irodasiga bog'liqdir. Insonning irodasi ham, qarori ham, tanlovi ham Allohning xohishi va amri bilan yuzaga keladi. Agar Alloh biror narsani xohlamasa, hech kim uni xohlay olmaydi va amalga oshira olmaydi.

Alloh taolo bandalarining holatlarini, ularning ichki va tashqi tomonlarini, yaxshilik va yomonliklarini to'liq biluvchidir. U har bir ishni o'z hikmati bilan bajaradi. U kimga hidoyat berish va kimni adashtirishni biladi. Uning har bir hukmi, qarori va amali hikmatga asoslangan. U o'z bandalaridan xohlaganlarini o'z rahmatiga kiritadi - ular iymon keltirgan solih bandalardir. Zolimlarga, Allohning chegaralaridan oshib ketganlarga esa alamli azob tayyorlagandir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonga Allohning qudrati va irodasi haqida chuqur ishonch bag'ishlaydi. Bandaning xohishi Allohning xohishiga bog'liq ekanini bilish, insonni kamtarlikka va Allohga to'liq taslim bo'lishga yetaklaydi.
• Inson o'z irodasini Allohning irodasiga bo'ysundirish orqali haqiqiy ozodlikka erishadi. Zero, Allohning irodasiga rozi bo'lgan qalb har qanday tashvish va iztirobdan xalos bo'ladi.
• Allohning "Alim" va "Hakim" ekanini bilish mo'min qalbini sokinlik bilan to'ldiradi. Chunki u biladiki, Allohning har bir qarori, hatto ko'ngilga og'ir tuyulgan taqdirlar ham, albatta, hikmat va manfaatga asoslangandir.
• Bu oyat insonni o'z hayotida Allohga tayanib, Unga suyanib yashashga o'rgatadi. Har bir ishda Allohdan yordam so'rash va Unga tavakkal qilish mo'minning eng go'zal fazilatidir.