Аль-Инсан сүрәсе — Аять 8

Сүзләрнең мәгънәләре:

• الطَّعَامَ — азык-төлек, ризык.
• عَلَى حُبِّهِ — азыкка мәхәббәт һәм аңа ихтыяҗ булуга карамастан.
• مِسْكِينًا — фәкыйрь, бернәрсәсе дә булмаган, хәер сорарга мәҗбүр кеше.
• يَتِيمًا — әтисе үлгән, яклаучысыз калган бала.
• أَسِيرًا — әсир, сугышта әсирлеккә эләккән кеше.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә мөэминнәрнең югары сыйфатларын бәян итә. Алар азыкка мәхәббәт һәм аңа үзләренең дә мохтаҗ булуларына карамастан, мохтаҗларга аш бирәләр. Алар моны өч төркем кешегә эшлиләр: беренчедән, фәкыйрьләргә — мал-мөлкәте булмаган, көн күрү өчен хезмәт итә алмаучыларга; икенчедән, ятимнәргә — әтиләре үлгән, яклаучысыз калган балаларга; өченчедән, әсирләргә — сугышта әсирлеккә эләккән кешеләргә, хәтта алар мөшрикләрдән булсалар да. Бу эшләрен алар ихлас күңелдән, Аллаһының ризалыгын теләп эшлиләр, бернинди дөньяви файда яки кешеләрдән мактау өмет итмичә генә эшлиләр. Аларның бу гамәлләре — Аллаһыдан куркуларының һәм ахирәт көненә ышануларының нәтиҗәсе, чөнки алар ул көннең бик авыр, йөзләрне төшенке итүче, вәхшәтле булачагын беләләр.

Аятьтән алынган файдалар:

• Мөэминнәрнең юмартлыгы һәм мәрхәмәтлелеге — алар мохтаҗларга ярдәм итүне үзләренең изге сыйфаты итеп куялар.
• Ярдәм итүдә иң югары дәрәҗә — үзең мохтаҗ булган хәлдә дә башкалар белән бүлешү.
• Ислам динендә хәтта дошманнарга да (әсирләргә) шәфкатьле булу өйрәтелә — бу исламның югары әхлакый кыйммәтләрен күрсәтә.
• Ихласлык — һәр изге гамәлнең кабул булуының шарты; эшне Аллаһы ризалыгы өчен генә эшләргә кирәк.
• Ахирәт көненнән курку — кешене яхшы гамәлләргә этәрә торган көчле дәртләндергеч.