İnsan surəsi — Ayə 8

Sözlərin izahı:

• يُطْعِمُونَ (yut'ımûn): Yemək verirlər, yedirdirlər.
• الطَّعَامَ (ət-taâm): Yemək, qida.
• عَلَىٰ حُبِّهِ (alâ hubbihî): Ona olan sevgiyə, istəyə və ehtiyaca baxmayaraq. Yəni özləri o yeməyə möhtac və həris olduqları halda.
• مِسْكِينًا (miskînən): Heç bir malı, gəliri olmayan, ehtiyac içində olan yoxsul.
• يَتِيمًا (yetîmən): Atası yetkinlik yaşına çatmamış vəfat etmiş uşaq.
• أَسِيرًا (esîrən): Hərbdə ələ keçirilmiş əsir; burada kafirlərdən olan əsirlər nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın saleh bəndələrinin gözəl sifətlərindən birini bizə tanıdır. Onlar Allah yolunda verdikləri sözü yerinə yetirir, Qiyamət gününün ağır hesabından qorxur və yaxşılıq edərkən heç bir maddi mənfəət gözləmirlər. Onların ən üstün xüsusiyyətlərindən biri də budur: özləri yeməyə ehtiyac duyduqları, ona sevgi və hərislik bəslədikləri halda, o yeməyi ehtiyac sahiblərinə verirlər.

Onlar yeməyi üç kateqoriya insana təqdim edirlər:

Birincisi — miskin: heç bir malı, gəliri olmayan, dolanışıqdan tamamilə məhrum olan yoxsul. Onun halına rəhm edib ona yemək verirlər.

İkincisi — yetim: atası hələ yetkinlik yaşına çatmadan vəfat etmiş, arxasında mal qoymamış uşaq. Belə bir uşağın qayğısına qalmaq, ona əl tutmaq böyük savabdır.

Üçüncüsü — əsir: hərbdə ələ keçirilmiş, azadlığı əlindən alınmış şəxs — hətta o, kafirlərdən olsa belə. Bu, İslamın insanlığa verdiyi dəyərin nə qədər yüksək olduğunu göstərir: düşmənə belə yemək verilir, ona rəhm edilir.

Bu bəndələr yemək verərkən qəlblərində yalnız Allahın razılığını və axirət mükafatını güdürlər. Onlar nə bir əvəz, nə də bir təşəkkür gözləyirlər. Çünki onlar bilirlər ki, əsl verən Allahdır, əsl mükafat verən də Allahdır. Onlar o gündən qorxurlar ki, o gün üzlər qaralır, gözlər qorxudan böyüyür və heç kəs özünü qurtara bilmir.

Ey insan! Bir düşün: sən də yeməyə ehtiyac duyduğun halda, bir yoxsula, bir yetimə, bir əsirə əl uzada bilərsənmi? Bil ki, bu kiçik görünən əməl, Allah yanında böyük dəyərə malikdir. Quran bizə öyrədir ki, vermək — insanı Allahın sevgisinə yaxınlaşdıran ən gözəl yollardan biridir. Elə isə bu ayədən ilham al, əlini aç, qəlbinə rəhm toxumu səp. Kim bilir, bəlkə bu gün verdiyin bir tikə çörək, sabah sənin üçün Cənnət bağlarında bir ağac olacaq.