Аль-Инсан сүрөсү — Аят 8

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• ﴿وَيُطْعِمُونَ﴾ — алар тамак берет, тамактандырат.
• ﴿عَلَىٰ حُبِّهِ﴾ — тамакка болгон өздөрүнүн жакшы көрүүсүнө, муктаждыгына жана каалоосуна карабастан.
• ﴿مِسْكِينًا﴾ — эч нерсеси жок, кедей, муктаж адам.
• ﴿يَتِيمًا﴾ — атасы балээгетке жетпейин эле каза болгон бала.
• ﴿أَسِيرًا﴾ — согушта туткунга түшкөн киши (мушриктерден жана башкалардан болгон туткундар).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала өзүнүн ырайымына жеткен ыймандуу пенделеринин улуу сапаттарын мактап айтып берет. Алар өздөрү тамакка муктаж болуп, аны жакшы көрүп турган учурда да, аны башкаларга берет. Башкача айтканда, алар тамакты өздөрү жегиси келип турса да, ач-жылаңач калгандарга, муктаждарга тамактандырышат. Алар тамакты үч топко берет: биринчиден, эч нерсеси жок, кедей-кембагал адамга; экинчиден, атасыз калган балага; үчүнчүдөн, согушта туткунга түшкөн адамга — ал туткун мушрик же башка диндеги киши болушу мүмкүн. Алар бул жакшылыкты Аллахтын ыраазылыгын жана сооп-сыйын гана көздөп жасашат, эч кандай сыйлык, мактоо же ыраазычылык күтүшпөйт. Алар Раббисинин катуу, оор күнүнөн — кыямат күнүнүн коркунучунан коркушат. Ошондуктан алар мындай жакшылыктарды кылышат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам дини адамдарды боорукердикке, жоомарттыкка жана өзгөлөргө жардам берүүгө чакырат. Бул аятта тамакты өзүңө муктаж болуп турганда да башкаларга берүүнүн улуу сооп экени айтылган.
• Жакшылык кылууда эч кандай кемсинтүү жок: кедейге, жетимге жана туткунга да жардам берүү керек. Бул Исламдын адамзаттын баарына бирдей мамиле кылуусун көрсөтөт.
• Жакшылыкты Аллах үчүн гана кылуу — ыймандын чыныгы белгиси. Эгер адам мактоо же сыйлык үчүн эмес, Аллахтын ыраазылыгы үчүн жакшылык кылса, бул анын жүрөгүнүн тазалыгын жана такыбалыгын билдирет.
• Кыямат күнүнүн коркунучун эстен чыгарбоо — адамды жакшылыкка түрткү берет. Бул аятта ыймандуулар кыяматтын оор күнүнөн корккондуктан жакшылык кылышары айтылган.
• Ислам — жакшылык, боорукердик жана адилеттик дини. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнүн айланасындагы муктаждарга, жетимдерге жана башкаларга жардам берүүгө умтулушу керек. Ошондо коомдо ынтымак, сүйүү жана боорукердик орнойт.