انفال سۈرىسى — ئايەت 54

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• كَدَأْبِ: "دَأْب" نىڭ ئەسلى مەنىسى ئادەت، يول، ئەھۋال ۋە ئىش-ھەرىكەت دېگەنلىكتۇر. "كَدَأْبِ" دېگەنلىك "ئۇلارنىڭ ئەھۋالى... نىڭ ئەھۋالىغا ئوخشاش" دېگەن مەنىدە.
• آلِ فِرْعَوْنَ: پىرئەۋننىڭ ئەگەشكۈچىلىرى، تەۋەلىرى ۋە قەۋمى.
• أَغْرَقْنَا: بىز غەرق قىلدۇق، سۇغا چۆكۈردۇق.
• ظَالِمِينَ: زالىملار، يەنى ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغۇچىلار، ھەقنى ئىنكار قىلغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مەككە مۇشرىكلىرىنىڭ ۋە ئۇلاردىن ئىلگىرىكى ئىنكارچىلارنىڭ ئەھۋالىنى سېلىشتۇرۇپ، ئۇلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئوخشاش ئاقىۋەتكە دۇچار بولغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

ئىلگىرىكى پىرئەۋننىڭ قەۋمى ۋە ئۇلاردىن بۇرۇنقى ئۈممەتلەر پەرۋەردىگارىنىڭ ئايەتلىرىنى يالغانغا چىقاردى. ئۇلار پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تونۇمىدى ۋە باشقىلارنى ئۇنىڭغا شېرىك قىلدى. شۇ سەۋەبتىن ئاللاھ ئۇلارنى گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن ھالاك قىلدى. پىرئەۋننىڭ قەۋمىنى بولسا دېڭىزدا غەرق قىلىپ ھالاك قىلدى. ئۇلارنىڭ ھەممىسى زالىم ئىدى — يەنى ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلىپ، ئىماننى رەت قىلىپ، ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈپ، ئاللاھنىڭ ئازابىغا لايىق بولغان ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنكار ۋە يالغانغا چىقىرىش ھەر قانداق ئۈممەتنىڭ ھالاكىتىگە سەۋەب بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ئادىل ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر، ھېچكىمگە زۇلۇم قىلمايدۇ، لېكىن كىشىلەر ئۆزلىرى گۇناھ قىلىپ، ئۆزلىرىنى ھالاكەتكە تاشلايدۇ. شۇڭا ئەقىللىق كىشى ئىبرەت ئېلىپ، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى تەستىق قىلىشى، پەيغەمبەرلەرگە ئەگىشىشى ۋە تەۋھىد ئەقىدىسىنى مۇستەھكەم تۇتۇشى كېرەك. ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە مەغپىرىتى ئىمان ئېيتقۇچىلارغا يېقىندۇر؛ تەۋبە قىلىپ، ئاللاھقا يۈزلەنگەن ھەر بىر كىشى ئۈچۈن نىجات يولى ئوچۇقتۇر.