Аль-Анфаль сүрөсү — Аят 58

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَإِمَّا تَخَافَنَّ — «эгер корксоң», «эгер шектенсең».
• خِيَانَةً — «кыянаттык», башкача айтканда, келишимди бузуу, макулдашууга каршы чыгуу.
• فَانبِذْ — «ташта», «ыргыт», б.а. түзүлгөн келишимди ачык түрдө жокко чыгар.
• عَلَىٰ سَوَاءٍ — «теңдикте», «эки тарап тең билген абалда», б.а. аларга да, сага да келишимдин жоюлганы ачык-айкын болушу үчүн.
• الْخَائِنِينَ — «кыянатчылар», «келишимге чыккынчылык кылгандар».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, эгер сен келишим түзгөн коомдон кыянаттыктын, башкача айтканда, келишимди бузуунун белгилери байкалса, аларга келишимди жокко чыгарганыңды ачык билдир. Муну алар менен согушуп калганга чейин, эки тарап тең келишимдин бүткөнүн так билген абалда кыл. Анткени аларга алдын ала эскертпей туруп, күтүлбөгөн жерден кол салуу — өзүң тараптан кыянаттык болуп калат. Аллах кыянатчыларды жакшы көрбөйт, тескерисинче, аларга каарданат. Ошондуктан сен да кыянаттыктан сактан.

Бул аят согуштук мамилелерде да адилеттикти жана ачык-айкындыкты сактоону буйруйт. Эгер душман келишимди бузууга бара жатканы белгилүү болсо, аларга алдын ала эскертүү берилиши керек, ошондо эки тарап тең кырдаалды так билет. Аллах келишимге чыккынчылык кылгандарды жактырбайт, ошондуктан ыймандуу адам дайыма берген убадасында бекем турушу зарыл.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини адилеттикке, ачык-айкындыкка жана берген убадада турууга чакырат.
• Келишимди бузууга аргасыз болгон учурда да, муну душманга алдын ала билдирүү — ыймандуу мусулмандын ак ниеттүүлүгүнүн белгиси.
• Аллах кыянатчыларды жактырбайт деген эскертүү аркылуу ар бир мусулман өз сөзүндө, убадасында бекем болууга умтулат.
• Бул аят адилеттүү мамиленин жана чынчылдыктын артыкчылыгын көрсөтүп, адамдарды Исламдын адеп-ахлак нормаларына жакындатат.