سوره انفطار — آیه 4

معانی واژگان:

• بُعْثِرَتْ: به معنای زیر و رو شدن، جستوجو و بیرون ریختن خاک قبرها است؛ به گونهای که مردگان از درون آن بیرون آورده شوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از نشانههای روز قیامت سخن میگوید و میفرماید: «و هنگامی که قبرها زیر و رو شوند و مردگان از دل خاک بیرون آیند». این تعبیر بیانگر آن است که در آن روز عظیم، زمین قبرها شکافته میشود و تمام انسانهایی که در دل خاک آرمیده بودند، به فرمان پروردگار زنده شده و از قبرهای خود خارج میشوند تا برای حسابرسی حاضر گردند. این صحنه هولناک، بخشی از تحولات عظیم کیهانی در آستانه قیامت است که در آیات پیشین نیز به انشقاق آسمان، پراکنده شدن ستارگان و به هم پیوستن دریاها اشاره شده است. در واقع، این تحولات همگی مقدمهای برای برپایی دادگاه عدل الهی و سنجش اعمال بندگان است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور حقیقت معاد و زندگی دوباره پس از مرگ است که از اصول بنیادین ایمان اسلامی به شمار میرود و انسان را به اندیشه درباره سرنوشت خویش وا میدارد.
• باور به رستاخیز، انسان را به مراقبت از اعمال خویش در این دنیا ترغیب میکند و او را از غفلت و سرگرمی به لذتهای زودگذر بازمیدارد.
• این آیه به ما میآموزد که هیچ چیز در این جهان پایدار نیست و روزی همه ما از این دنیا کوچ خواهیم کرد؛ پس باید برای آن سفر طولانی، توشهای از ایمان و عمل صالح فراهم سازیم.
• یادآوری صحنه بیرون آمدن از قبرها، دل را نرم و جان را به خشوع میکشاند و انسان را به توبه و بازگشت به سوی پروردگار مهربان دعوت میکند.