Аль-Мутаффифин сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ (уа мә әдрака): «Саған не білдірді?» — яғни бұл туралы саған қандай хабар жеткізіп, қалай білдірді? Бұл араб тіліндегі таңырқату мен ұлықтау мәніндегі сұрақ құрылымы.
• سِجِّينٌ (сижжин): Тар, қыспақ жер, түбірсіз тереңдік. Бұл — күнәһарлардың жазылған амалдары сақталатын және олардың баратын орны болып табылатын тар, қиын мекеннің атауы.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала осы аятта сұрақ қою арқылы «сижжин» деген нәрсенің қаншалықты ауыр әрі қорқынышты екенін адамзатқа ұғындырмақшы болды. Яғни, күнәһарлар мен бұзақылардың соңғы барар жері — өте тар, қыспақ әрі қиын мекен. Бұл сұрақ «Сен бұның қандай ауыр орын екенін білесің бе?» деген мағынада таңырқату мен ұлықтауды білдіреді. Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) және оның қауымына бұл мекеннің ақиқаты бұрын белгісіз еді; оны тек Алланың хабарлауы арқылы ғана білуге болады. Бұл жер — күнәһарлар үшін жазылған, өзгермейтін, толықтырылмайтын да, кемітілмейтін де шешім бойынша белгіленген мәңгілік қамал мен жан түршігерлік азап орны.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала адамзатты күнә мен бұзақылықтан сақтандырып, оның ауыр салдарын ескертеді. Бұл — Алланың рақымының бір көрінісі: Ол адамды алдын ала ескертіп, тура жолға шақырады.
• «Сижжин» сияқты ғайып әлемінің хабарлары тек Құран арқылы ғана бізге жетеді. Бұл Құранның шынайы әрі Алладан келген кітап екенін дәлелдейді.
• Адам баласы өз амалдарының жазылып, есепке алынатынын білуі керек. Бұл оны жақсылыққа ұмтылып, жамандықтан тыйылуға тәрбиелейді.
• Ислам — адамды қорқыту арқылы ғана емес, санасын оятып, ойландыру арқылы тура жолға бастайтын дін. Осы аяттағы сұрақ қою стилі адамды ойлануға, өз соңын ойлауға шақырады.
• Құранның тілі қарапайым әрі әсерлі: ол адам жүрегіне жететіндей етіп, ұлықтау мен ескертуді ұштастыра білген. Бұл — Құранның кереметтігінің бір белгісі.