Buruj surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• فِرْعَوْنَ: Misr podshohi bo‘lib, o‘zini xudo deb da’vo qilgan va Muso alayhissalomni yolg‘onchiga chiqargan zolim hukmdor.
• وَثَمُودَ: O‘z qavmiga nabiy qilib yuborilgan Solih alayhissalomni inkor etgan va Allohning azobiga duchor bo‘lgan qadimiy qabila.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo avvalgi oyatlarda zikr qilingan "ashobul-uxdud" (xandaq egalari) haqidagi qissadan so‘ng, yana bir ogohlantirish sifatida Fir’avn va Samud qavmining taqdirini eslatmoqda. Bu ikki jamoa o‘z payg‘ambarlarini yolg‘onchiga chiqarib, kufr va zulmda haddan oshgan edi. Fir’avn Misrda Muso alayhissalomni inkor etdi va o‘zini iloh deb da’vo qildi, natijada u va uning qo‘shini dengizda g‘arq bo‘ldi. Samud qavmi esa Solih alayhissalomni yolg‘onchiga chiqarib, mo‘jiza sifatida keltirilgan tuyani o‘ldirdilar va shu sababli dahshatli zilzila va qichqiriq azobi bilan halok qilindilar. Alloh taolo bu misollar orqali Makka mushriklariga o‘git bermoqda: agar ular ham o‘z payg‘ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamni inkor etishda davom etsalar, o‘tmishdagi shu kabi qavmlarning boshiga tushgan azob ularni ham kutishi mumkin. Bu oyatda kofirlarning oxiri zulm va halokat ekanligi, Allohning qudrati esa hech qachon ojizlanmasligi ta’kidlanmoqda.

Foydalar:

• Tarixdagi halokatga uchragan qavmlarning qissasi orqali inson o‘z hayotidan ibrat olishi va Allohning azobidan qo‘rqishi lozim.
• Payg‘ambarlarni yolg‘onchiga chiqarish har doim halokatga sabab bo‘lgan, shuning uchun haqni qabul qilish va unga ergashish najot yo‘lidir.
• Allohning kuchi va hukmi ustuvor ekanligi, hech bir zolim yoki mutakabbir Uning jazosidan qochib qutula olmasligi musulmonga kuchli ishonch bag‘ishlaydi.
• Bu oyat mo‘minlarga sabr va matonatni o‘rgatadi, chunki haq yo‘lida bo‘lganlar oxir-oqibat g‘olib bo‘lishlarini va zolimlarning jazolanishini va’da qiladi.