Аль-Гашия сүрәсе — Аять 23

Сүзләрнең мәгънәләре:

• إِلَّا — ләкин, әмма (истисна мәгънәсендә).
• مَن تَوَلَّىٰ — кире борылган, иманнан баш тарткан, йөз чөйгән кеше.
• وَكَفَرَ — Аллаһка һәм Аның рәсүленә, Коръәнгә ышанмаган, көферлек иткән кеше.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үз рәсүленә (Мөхәммәдкә галәйһиссәләм) әйтә: син вәгазьләү, искәртү белән генә бурычлысың, кешеләрне иманга мәҗбүр итү синең эшең түгел. Ләкин берәү кире борылса, синең вәгазьләреңнән баш тартса, һичнәрсәгә колак салмаса, һәм Коръәнгә, Аллаһка һәм Аның рәсүленә каты көферлек итсә — менә шундый кешеләрне Аллаһы Тәгалә үзе җәзаларга алачак. Алар өчен ахирәттә иң авыр ґәзаб — ут әгъзасы әзерләнгән. Пәйгамбәрнең бурычы — фәкать ирештерү, кисәтү; ә хөкем итү һәм җәза бирү — бары тик Аллаһы Тәгаләгә хас.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Пәйгамбәрләрнең эше — ирештерү, ә хөкем — Аллаһта. Бу безгә өйрәтә: без дә яхшылыкка өндәгәндә, кешеләрнең кабул итү-итмәвенә карап борчылырга тиеш түгел. Безнең бурыч — дөрес сүзне әйтү, ә нәтиҗә Аллаһ кулында.
2. Кеше ирекле ихтыярга ия. Аллаһ кешене мәҗбүри иманга китерми, киресенчә, һәркемгә сайлау хокукы бирә. Ләкин бу сайлауның нәтиҗәсе булачак — яхшылык өчен оҗмах, яманлык өчен ут.
3. Көферлек — иң зур гөнаһ. Кире борылу һәм көферлек итү — кешенең үзенә генә зыян китерә, чөнки Аллаһы Тәгалә һичкемгә мохтаҗ түгел, ә кеше Аңа бик мохтаҗ.
4. Рәхимлелек һәм гаделлек. Аллаһы Тәгалә рәсүленә авыр йөк салмый, аңа тик вәгазьләүне генә йөкли. Бу Аллаһның бәндәләренә карата рәхимлелеген күрсәтә — һәркемгә үз көченә күрә йөк салына.
5. Коръән — һәркем өчен искәртү. Бу аять Коръәннең бөтен кешелеккә ирешкән соңгы китап икәнен, һәм аны инкяр итүнең ахыр чиктә үзеңә генә начар булуын искә төшерә.