G'oshiya surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• Tavalla: yuz o'girdi, imondan qaytdi.
• Kafar: Allohni va Uning Rasulini inkor etdi, qasam bilan kufrni mustahkamladi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga va'z-nasihatning ta'sir doirasi haqida bayon qilmoqda. Ya'ni, ey Muhammad, sen o'z vazifangni ado etding — da'vat qilding, eslatding. Lekin kimki shu da'vatdan yuz o'girsa, pand-nasihatni qabul qilishdan bosh tortsa va o'jarlik bilan kufrda davom etsa, unga sen emas, balki Alloh taolo azob beradi. Bunday kishi Qur'onga va payg'ambarga iymon keltirmay, o'zining kufrida mustahkam turib olgan bo'lsa, uning jazosi oxiratda qattiq azobdir. Bu oyatda Alloh taolo Rasulullohning qalbiga taskin berib, hidoyat faqat O'zining qo'lida ekanini va payg'ambarning vazifasi faqat yetkazish ekanini ta'kidlamoqda.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Da'vat qiluvchining vazifasi faqat yetkazishdir; hidoyat berish Allohning ixtiyoridadir. Bu esa diniy amallarda odamlarni ortiqcha tashvishdan xalos qiladi.
2. Yuz o'girish va kufrda davom etish — insonning o'ziga yomonlik qilishidir. Alloh hech kimga zulm qilmaydi, balki har kim o'z qilmishiga yarasha jazolanadi.
3. Bu oyat musulmonlarga sabr va matonat o'rgatadi: agar kishilar haqni qabul qilmasalar, tushkunlikka tushmaslik kerak, chunki har bir da'vatchining mehnati Alloh huzurida zoye ketmaydi.
4. Allohning azabidan qo'rqish va Uning rahmatiga umid qilish — mo'minning hayotida muvozanatni saqlaydi. Bu oyatda kofirlar uchun ogohlantirish, mo'minlar uchun esa tasalli bor.