Ат-Тауба сүресі — Аят 118

1. Кейбір сөздердің мағынасы:

• خُلِّفُوا — артта қалдырылды, яғни Табук жорығына шықпай, Мәдинада қалып қойды.
• ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ — кеңдігіне қарамастан жер оларға тарлық етті.
• وَظَنُّوا — мұнда «әл-яқин» мағынасында, яғни «анық білді, көз жеткізді».
• مَلْجَأَ — бассауғалайтын, сыйынатын орын, пана.
• تَابَ عَلَيْهِمْ — Аллаһ олардың тәубесін қабыл етіп, кешірім жасады.
• التَّوَّابُ — тәубелерді көп қабылдаушы.
• الرَّحِيمُ — ерекше мейірімді, рақымды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың Табук жорығына шықпай, Мәдинада қалып қойған үш сахабаға — Кәғб ибн Мәлікке, Һилал ибн Умәййаға және Мурәра ибн әр-Рабиғаға — деген кешірімі туралы баяндайды. Олар Пайғамбардың ﷺ рұқсатынсыз жорықтан қалып қойған болатын. Пайғамбар ﷺ адамдарға олармен сөйлесуді тоқтатуды бұйырды, сөйтіп олар қатты қиналысқа, өкінішке және жалғыздыққа ұшырады. Тіпті кең-байтақ жер оларға тарлық етіп, жан дүниелері де қысылып, іштері қарайып кетті. Олар Аллаһтан басқа пана, бассауғалайтын орын жоқ екеніне анық көз жеткізді. Сонда Аллаһ оларға тәубе етуге мүмкіндік беріп, жүректерін қайтаруға нәсіп етті, содан кейін тәубелерін қабыл етті. Шынында Аллаһ — құлдарының тәубесін көп қабылдаушы, оларға ерекше мейірімді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың рақымы мен кешірімі өте кең. Қандай күнә болсын, шынайы тәубе еткен адамды Аллаһ кешіреді.
• Күнәдан кейінгі қайғы мен өкініш — тәубенің бастауы. Жүрек қысылып, Аллаһқа бет бұрған адамның тәубесі шынайы болады.
• Адам басына қиындық келгенде, жалғыз пана — Аллаһ. Оған сыйыну — құлдың ең үлкен байлығы.
• Сахабалардың қиындыққа төзіп, тәубеге келуі — бізге үлгі. Олардың өмірі арқылы Аллаһтың кешірімінің қаншалықты кең екенін көреміз.
• Ислам — үміт діні. Қанша қателессек те, Аллаһқа бет бұрып, тәубе етсек, Ол бізді қабыл етеді. Бұл — әрбір мұсылманды Аллаһқа жақындататын үлкен сүйінші.