Ат-Тауба сүрөсү — Аят 40

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَنصُرُوهُ — ага жардам берүү, колдоо көрсөтүү.
• ثَانِيَ اثْنَيْنِ — эки адамдын экинчиси, б.а. эки кишинин бири.
• الْغَارِ — үңкүр, тоо ичиндеги көңдөй жай (бул жерде Тоор тоосундагы үңкүр).
• سَكِينَتَهُ — тынчтык, бейпилдик, жүрөккө орной турган бейкуттук.
• أَيَّدَهُ — аны бекемдеди, күч-кубат берди.
• جُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا — силер көрбөгөн аскерлер (периштелер).
• كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا — каапырлардын сөзү, б.а. алардын куфурга чакырган чакырыгы.
• السُّفْلَى — эң төмөнкү, жеңилген, басылган.
• كَلِمَةُ اللَّهِ — Аллахтын сөзү, б.а. Исламга чакырган чакырыгы.
• الْعُلْيَا — эң жогорку, үстөмдүк кылган.
• عَزِيزٌ — кудуреттүү, жеңилгис, эч ким алдын албаган.
• حَكِيمٌ — даанышман, бардык ишин хикмат менен башкаруучу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй ыймандуулар, эгер силер Аллахтын элчисине жардам бербесеңер жана анын жыйынга чакырыгын кабыл албасаңар, анда билип койгула: Аллах ага мурун эле жардам берген жана аны жеңишке жеткирген. Ошол учурду эстегиле: каапырлар аны Меккеден чыгарып жибергенде, ал эки кишинин бири эле — өзү жана Абу Бакр. Алар экөө Тоор тоосундагы үңкүрдө жашынып турганда, каапырлар аларды издеп жүргөн. Ошондо пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) шериги Абу Бакрга кайрылып: «Кайгырба, чындыгында Аллах биз менен» — деди. Анткени Аллахтын колдоосу жана жеңиши биз менен. Ошондо Аллах пайгамбардын жүрөгүнө бейпилдик жана тынчтык түшүрдү, ошондой эле ага силер көрбөгөн аскерлер — периштелер менен күч-кубат берди. Ошентип Аллах аны душмандарынан куткарды, каапырлардын сөзүн төмөн кылды, ал эми Аллахтын сөзү — Ислам — эң жогорку болду. Аллах кудуреттүү, эч ким Ага каршы тура албайт, жана Ал өз ишинде, тагдырында жана шариятында даанышман.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын өз элчисин эч качан жалгыз таштабастыгын көрсөтөт. Эгер бүт адамзат жардам бербесе да, Аллах өз динин жеңишке жеткирет. Бул ыймандууларга чоң сооротуу жана ишеним берет.
• Абу Бакр (Аллах андан ыраазы болсун) тууралуу айтылган бул окуя анын пайгамбарга болгон жакындыгын жана чоң ордун даңазалайт. Бул аят Ислам тарыхындагы эң улуу достуктун жана ишенимдин үлгүсүн көрсөтөт.
• «Кайгырба, Аллах биз менен» деген сөздөр кыйынчылык убагында Аллахка таянуунун жана үмүт үзбөөнүн маанисин үйрөтөт. Бул ар бир ыймандуу үчүн рухий дем берүүчү жана жүрөккө тынчтык берүүчү чоң сабак.
• Аллахтын көрбөгөн аскерлер менен жардам бериши — Аллахтын кудуретинин чексиздигин жана Ага ишенүүнүн зарылдыгын билдирет. Бул ыймандууларды Аллахка болгон ишенимин бекемдейт.
• «Аллахтын сөзү — эң жогорку» деген принцип Исламдын ар дайым үстөмдүк кыларын жана акыйкаттын жеңишке жетерин билдирет. Бул мусулмандарга күч-кубат жана үмүт берет.
• Аллахтын атындагы «Азиз» (кудуреттүү) жана «Хаким» (даанышман) сыпаттары Аллахтын бардык ишти өз хикматы менен башкарарын түшүндүрөт. Бул адамды Аллахтын тагдырына ыраазы болууга жана Ага таянууга чакырат.
• Бул аят Исламдын тарыхындагы эң чечүүчү учурлардын бирин эскертип, ыймандууларды пайгамбардын жолун жана анын сахабаларынын курмандыктарын эстөөгө жана алардан үлгү алууга үндөйт.