توبہ سۈرىسى — ئايەت 40

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ثَانِيَ اثْنَيْنِ: ئىككىنىڭ بىرى، يەنى ئىككى كىشىنىڭ بىرىنچىسى ياكى ئىككىنچىسى.
• الْغَارِ: غار، تاغ ئىچىدىكى كۆڭۈل ئۆڭكۈرى. بۇ يەردە مەككەدىكى سەۋر تېغىدىكى غار كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• سَكِينَتَهُ: خاتىرجەملىك، تىنچلىق، قەلبنىڭ مۇقىملىقى.
• أَيَّدَهُ: ئۇنى قوللىدى، كۈچ بەردى.
• جُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا: كۆرمىگەن قوشۇنلار، يەنى پەرىشتىلەر.
• كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا: كاپىرلارنىڭ سۆزى، دەۋىتى، يەنى كۇفرىغا چاقىرىشى.
• السُّفْلَى: تۆۋەن، پەس، مەغلۇپ.
• كَلِمَةُ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ سۆزى، ئىمانغا چاقىرىشى.
• الْعُلْيَا: ئۈستۈن، ئالىي، غالىب.
• عَزِيزٌ: غالىب، ھېچكىم ئۇنىڭغا غالىب كېلەلمەيدىغان قۇدرەتلىك.
• حَكِيمٌ: ھېكمەتلىك، ھەر ئىشى ھېكمەت بىلەن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! ئەگەر سىلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ياردەم قىلمىساڭلار، ئۇنى قوللىمىساڭلار، ئاللاھ ئۇنى ئۆزى ياردەم قىلغان ۋە غەلىبە بەرگەن. ئۆز ۋاقتىدا كاپىرلار ئۇنى مەككەدىن چىقىرىۋەتكەن، ئۇ ئەبۇ بەكرى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بىلەن ئىككى كىشى بولۇپ، ئىككىسى غاردا ئىدى. ئۇ چاغدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام يولدىشى ئەبۇ بەكرىگە: «غەم قىلما، ئاللاھ بىز بىلەن بىرگە» دېگەن. ئاللاھ ئۇنىڭ قەلبىگە خاتىرجەملىك چۈشۈرگەن ۋە ئۇنى سىلەر كۆرمىگەن قوشۇنلار بىلەن قوللىغان. ئۇلار پەرىشتىلەر بولۇپ، ئاللاھ ئۇلار ئارقىلىق پەيغەمبەرنى قوغدىغان ۋە دۈشمەنلەرنىڭ كۆزىنى باغلىغان. ئاللاھ كاپىرلارنىڭ سۆزىنى تۆۋەن قىلغان، ئاللاھنىڭ سۆزى بولسا ئۈستۈن. ئاللاھ غالىب ۋە ھېكمەتلىك زاتتۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ ئۆز پەيغەمبىرىنى ھەر قانداق قىيىنچىلىقتا قوغدايدۇ ۋە ياردەم بېرىدۇ. ئەگەر بىز ئۇنىڭ دىنىغا ياردەم قىلمىساقمۇ، ئاللاھ ئۆز دىنىنى ئۈستۈن قىلىدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھقا تاۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ ياردىمىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ كەلىمىسى ھەمىشە ئۈستۈن بولىدۇ، كاپىرلارنىڭ سۆزى بولسا تۆۋەن. بۇ ئايەت يەنە ئەبۇ بەكرى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ ئۇلۇغ مەرتىۋىسىنى كۆرسىتىدۇ، چۈنكى ئۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن بىرگە غاردا بولغان ۋە ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئېرىشكەن.