Tavba surasi — Oyat 50

Kalimalarning ma'nolari:

• تَسُؤْهُمْ – ularni xafa qiladi, g‘amgin qiladi.
• مُصِيبَةٌ – og‘ir kun, ofat, mag‘lubiyat yoki qiyinchilik.
• قَدْ أَخَذْنَا أَمْرَنَا – biz ishimizni (o‘z rejamizni) mustahkam tutdik, ehtiyot chorasini oldik.
• يَتَوَلَّوْا – yuz o‘giradilar, ketadilar.
• فَرِحُونَ – xursand, shodmon holda.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Agar senga bir yaxshilik yetsa — g‘alaba, o‘lja yoki farovonlik bo‘lsa, bu munofiqlarni xafa qiladi va ularning yuragiga og‘irlik soladi. Chunki ular Islomning yuksalishini va sizning muvaffaqiyatingizni ko‘rishni istamaydilar. Agar senga bir musibat yetsa — mag‘lubiyat, shikast yoki qiyinchilik bo‘lsa, ular o‘zlarini oqlamoqchi bo‘lib: “Biz o‘z ishimizni oldindan puxta rejalashtirganmiz, ehtiyot chorasini olganmiz, shuning uchun jangga chiqmadik va bu baloga duch kelmadik”, deydilar. So‘ngra ular sizdan va mo‘minlardan yuz o‘giradilar, o‘z uylariga qaytadilar, holbuki ular sizga yetgan musibatdan xursand bo‘lgan holda ketadilar. Ular mo‘minlarning qayg‘usiga sherik bo‘lish o‘rniga, o‘zlarining salomatligi va “dono”ligi bilan maqtanishadi.

Foydalar:

1. Mo‘min kishi boshqalarning hasad va dushmanligiga qaramay, Allohning yordamiga ishonishi va sabr qilishi lozim. Yaxshilik ham, yomonlik ham Allohning irodasi bilan bo‘ladi.
2. Munofiqlarning asl holati — ular mo‘minlarning muvaffaqiyatidan qayg‘uradilar, musibatidan esa quvonadilar. Bu ularning qalbidagi xastalikni ko‘rsatadi. Mo‘min esa doimo birodarlarining yaxshiligidan xursand bo‘ladi, qiyinchiliklarida esa hamdard bo‘ladi.
3. Bu oyat mo‘minkishini ogohlantiradiki, har qanday holatda ham Allohga tavakkal qilish va Uning hukmiga rozi bo‘lish — haqiqiy ehtiyot chorasidir. Munofiqlarning “ehtiyotkorligi” esa faqat o‘z manfaatini o‘ylash va dindan yuz o‘girishdir.
4. Islomda birodarlik va hamjihatlik — eng oliy fazilatlardandir. Musibat paytida bir-biriga yordam berish va qayg‘uni baham ko‘rish mo‘minlarning belgisidir.