Tavba surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• يَلْمِزُكَ — sizni ayblaydi, ta’na qiladi, g‘iybat qiladi.
• الصَّدَقَاتِ — zakot va sadaqa mablag‘lari.
• يَسْخَطُونَ — g‘azablanadilar, norozilik bildiradilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo munofiqlarning yana bir xunuk xislatini bayon qilmoqda. Ulardan ba’zilari Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ni zakot va sadaqa mablag‘larini taqsimlashda ayblaydilar, ya’ni: “Siz bu mablag‘larni adolat bilan taqsimlamayapsiz”, deb ta’na qiladilar. Ammo ularning bu e’tirozlari haqiqatni istashdan emas, balki shaxsiy manfaatlarini ko‘zlashdan kelib chiqadi. Chunki agar ularga shu mablag‘lardan ulush berilsa, darhol rozi bo‘lib, jim qoladilar. Agar ularga ulush tegmasa yoki o‘zlari xohlagancha ko‘p berilmasa, g‘azablanib, norozilik bildiradilar. Bu esa ularning iymoni zaifligini va dunyo manfaatlariga berilganliklarini ko‘rsatadi. Ular uchun muhimi din emas, balki molu dunyo ekanligini namoyon qiladi.

Foydalar:

1. Musulmon kishi uchun eng muhim mezon — Allohning roziligi bo‘lishi kerak, dunyo manfaatlari emas. Kimki mol-dunyo uchun dinini sotib yuborsa, u munofiqlarning xislatiga o‘xshab qoladi.
2. Adolatli taqsimlash — hukmdor va rahbarlarning burchidir. Lekin har bir ishda hamma mamnun bo‘lishini kutish noto‘g‘ri, chunki har doim norozi bo‘ladigan kimsalar topiladi.
3. Mo‘min kishi o‘z nafsini tarbiyalashi, ochko‘zlik va dunyoga berilishdan saqlanishi lozim. Haqiqiy mo‘min o‘z haqqiga rozi bo‘ladi va Allohning taqsimotiga ishonadi.
4. Bu oyat musulmonlarga sabr va qanoatni o‘rgatadi. Payg‘ambarimiz (s.a.v.) ham bunday ta’nalarga sabr qilganlaridek, biz ham o‘z ishimizda adolatli bo‘lib, nohaq tanqidlarga chidamli bo‘lishimiz kerak.
5. Munofiqlarning belgilaridan biri — ularning manfaatparastligidir. Mo‘min esa har doim halol va to‘g‘ri yo‘ldan boradi, xoh manfaat ko‘rsin, xoh ko‘rmasin.