سورت توبه — آیت 81

د مهمو کلمو معناګانې:

• المُخَلَّفُونَ: هغه کسان چې د تبوك له غزا څخه وروسته پاتې شول (منافقان).
• بِمَقْعَدِهِمْ: په خپل کښېناستو (په کور کې پاتې کېدو) باندې.
• خِلَافَ رَسُولِ اللَّهِ: د رسول الله ﷺ مخالفت او خلاف ورزنه.
• لَا تَنفِرُوا: مه وځئ (جهاد ته مه ځئ).
• يَفْقَهُونَ: پوهېږي، درک کوي.

د آیت تفسیر:

دا آیت د هغو منافقانو په اړه نازل شوی چې د تبوك له غزا څخه وروسته پاتې شول. دوی په خپل کښېناستو او له جهاد څخه په تېښتې ډېر خوشحاله وو، او دا کار یې د رسول الله ﷺ د حکم خلاف و. دوی نه یوازې دا چې پخپله له جهاد څخه تېښته وکړه، بلکې له نورو سړیو سره یې هم دا وهڅول چې په دې ګرم موسم کې جهاد ته مه ځئ. دوی د خپلو مالونو او ځانونو په قربانۍ سره د الله په لاره کې د جهاد کولو څخه کرکه او بغض درلود.

الله تعالیٰ خپل رسول ته امر کوي چې دوی ته ووايي: که تاسو له دې ګرمۍ څخه تښتېدئ، نو پوه شئ چې د جهنم اور له دې ګرمۍ څخه ډېر سخت او ګرم دی. که دوی پوهېدل او درک یې کاوه، نو د جهنم له اور څخه به یې ډېر وېره کوله او د الله په لاره کې به یې جهاد کاوه.

د آیت څخه اخیستل شوې ګټې:

1. د جهاد فضیلت: دا آیت ښیي چې جهاد د الله په لاره کې څومره لوی عبادت دی، او هغه څوک چې له جهاد څخه تېښته کوي، د الله له رحمت څخه محرومېږي.
2. د منافقانو د چلند ښکارندوی: منافقان تل د مسلمانانو د زړه ماتولو او د الله په لاره کې د هڅو د مخنیوي هڅه کوي، خو الله تعالیٰ د دوی د دسیسو پرده پورته کوي.
3. د آخرت د عذاب یادونه: دا آیت مومنانو ته یادونه کوي چې د دنیا تکلیفونه او ګرمي د آخرت له عذاب څخه ډېره لږه ده، نو باید د الله د رضا لپاره له هر ډول قربانۍ څخه تېر نه شو.
4. د علم او پوهې ارزښت: الله تعالیٰ د دوی د ناپوهۍ په وجه یې سزا ورکړه، نو دا ښیي چې علم او پوهه څومره مهمه ده چې انسان د حق په لاره وپیژني او له باطل څخه ځان وساتي.
5. د رسول الله ﷺ اطاعت: دا آیت مومنانو ته درس ورکوي چې د رسول الله ﷺ اطاعت په هر حالت کې فرض دی، که څه هم په سختو شرایطو کې وي، ځکه چې په اطاعت کې د دنیا او آخرت برکت دی.