Balad surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• Lā (لا): Bu yerda "emas" yoki "yo'q" ma'nosida emas, balki so'zni ta'kidlash uchun kelgan ortiqcha (zoida) harf bo'lib, qasamning kuchini oshiradi.
• Uqsimu (أُقْسِمُ): Qasam ichaman, ont ichaman degan ma'noni bildiradi.
• Balad (بَلَدِ): Shahar, mamlakat yoki hudud ma'nosini anglatadi. Bu yerda muqaddas shahar — Makka nazarda tutilgan.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyati karimada "Bu shahar bilan qasam ichaman", deb marhamat qilmoqda. "Bu shahar" deganda Makkai Mukarrama nazarda tutilgan bo'lib, u Allohning uyi — Ka'batulloh joylashgan muqaddas zamindir. "Lā" so'zi bu yerda ta'kid uchun kelgan bo'lib, qasamning ulug'vorligini oshiradi. Ya'ni, Alloh taolo O'zining buyukligiga munosib tarzda, bu muqaddas shahar bilan qasam ichmoqda. Bu shahar shunchaki bir shahar emas, balki insoniyat tarixidagi eng buyuk zaminlardan biridir. Chunki u yerda Allohning uyi joylashgan, Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) tug'ilgan va Islom dini shu yerdan butun olamga tarqalgan. Allohning bunday ulug' zamin bilan qasam ichishi, bu shaharning naqadar buyuk va muqaddas ekanligiga ishoradir. Qasamning asosiy maqsadi esa keyingi oyatlarda keladigan muhim xabarga e'tiborni qaratishdir.

Foydalar:

• Alloh taolo Makkai Mukarrama kabi muqaddas joylar bilan qasam ichish orqali bizga bu zaminlarning qadrini va ulug'vorligini o'rgatadi. Bu esa musulmonlarning qalbida Makkaga bo'lgan muhabbatni yanada kuchaytiradi.
• Ushbu oyat Allohning Kalomi — Qur'oni Karimning haqiqat ekaniga va undagi har bir so'zning chuqur ma'noga ega ekanligiga dalolat qiladi.
• Allohning qasam ichishi Uning bandalariga bo'lgan mehr-muhabbati va ularni to'g'ri yo'lga hidoyat qilish istagini ko'rsatadi. Bu esa mo'minlarning Allohga bo'lgan ishonchini va tavakkalini ziyoda qiladi.
• Makkai Mukarramaning muqaddasligi musulmonlar uchun birlik va ittifoq ramzi ekanini anglatadi. Har bir musulmon kuniga besh mahal namozda yuzini shu tomonga burib, qalbida shu shaharga bo'lgan muhabbatni mustahkamlaydi.