Duho surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• اللَّيْلِ – tun, kecha.
• سَجَى – qorong'ulik cho'zilib, odamlar harakatdan to'xtab, jimjit bo'lib, osoyishta bo'lgan vaqt. Ba'zi mufassirlar bu so'zni "qorong'ulik kirib kelib, hamma narsani qopladi" deb, boshqalar esa "osoyishta bo'ldi, tinchidi" deb izohlaganlar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda tun va uning qorong'uligi bilan qasam ichmoqda. "Sajy" – tunning qorong'uligi cho'zilib, odamlar harakatdan to'xtab, ovozlar jim bo'lib, butun olam osoyishtalikka cho'mgan vaqtni anglatadi. Bu holatda tun o'z qorong'uligi bilan hamma narsani qoplaydi, odamlar uyquga ketadi, hayot bir muddat to'xtaydi. Alloh taolo o'zining buyuk maxluqotlaridan biri bo'lgan tun bilan qasam ichib, keyingi oyatlarda Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga xitob qilib, ularni taskin berishni iroda qilgan. Bu qasam orqali Alloh o'z sevgan bandasiga g'amxo'rlik qilayotganini, uni hech qachon tark etmaganini va unga g'azablanmaganini bildirmoqchi bo'lgan. Alloh taolo o'zi xohlagan narsasi bilan qasam ichishi mumkin, lekin bandalar uchun Allohdan o'zga narsa bilan qasam ichish joiz emas, chunki bu shirkka olib boradi.

Foydalar:

• Alloh taoloning tun bilan qasam ichishi – bu olamdagi har bir narsada, hatto zulmat va sukunatda ham buyuk hikmatlar va saboqlar borligini ko'rsatadi. Bu mo'minni o'ylashga, Allohning qudratini his qilishga undaydi.
• Tun qorong'uligi va osoyishtaligi – Allohning bandalariga bergan ulkan ne'matlaridan biridir. Shuning uchun inson bu ne'matni qadrlashi, dam olishi va yangi kunga kuch-g'ayrat bilan otlanishi kerak.
• Ushbu oyatda Alloh taolo o'z Payg'ambariga (sollallohu alayhi va sallam) taskin berib, vahiy kechikkanida ularni tashvishlanmaslikka chorlamoqda. Bu esa mo'minlarga ham bir saboq: qiyinchilik va tanaffus paytlarida Allohga suyanib, Uning rahmatidan umid uzmaslik kerak.