Duho surasi — Oyat 11

Kalima ma'nolari:

• نِعْمَة – ne'mat, in'om, berilgan yaxshilik.
• فَحَدِّثْ – so'zlab ber, zikr qil, oshkor et.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga qaratilgan buyruqni bayon qilmoqda: «Ey Payg'ambarim! Robbingning senga bergan ne'matlari haqida so'zlab ber, ularni zikr qil va oshkor et». Bu ne'matlar ichida eng ulug'i – nabiy (payg'ambarlik) martabasi, Qur'on, hikmat, Islom dini va boshqa barcha fazilatlaridir. Bu ne'matlarni tilga olish – shukr qilishning bir ko'rinishidir, ya'ni Allohning bergan in'omlarini tan olish va ularni boshqalarga ham yetkazishdir. Lekin bu – kibr-havo, o'zini ko'z-ko'z qilish yoki maqtanish uchun emas, balki Allohning fazlini e'lon qilish va odamlarni Unga shukr qilishga chorlash uchundir. Shuningdek, bu oyatda Alloh taolo bandalariga ham ishorat qiladiki, ular ham o'zlariga berilgan har qanday ne'mat – ilm, mol, sog'liq, farzand va boshqalar haqida gapirganda, buni Allohning in'omi ekanini e'tirof etib, shukrona sifatida tilga olishlari lozim. Bu ne'matlarni inkor etish yoki ularni o'z kuch-qudratiga bog'lash – noshukurlikdir.

Foydalar:

• Alloh taoloning ne'matlarini zikr qilish va ular haqida so'zlash – shukrning eng go'zal ko'rinishlaridan biri bo'lib, bu ne'matlarning yanada ortishiga sabab bo'ladi.
• Ne'mat haqida gapirish orqali inson boshqalarni ham Allohning fazliga ishontirib, ularning qalblarida Uning muhabbatini uyg'otadi.
• Bu oyat musulmonlarga o'zlarida mavjud bo'lgan yaxshiliklarni yashirish emas, balki ularni ezgu niyat bilan oshkor etish – diniy va dunyoviy manfaatlarga xizmat qilishini o'rgatadi.
• Ne'matni tilga olishda riyo (ko'z-ko'z qilish)dan saqlanish kerak; asosiy maqsad – Allohning buyukligini e'lon qilish va Unga shukr aytishdir.