Şərh surəsi — Ayə 6

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• الْعُسْرِ (əl-üsr): Çətinlik, sıxıntı, darısqallıq, məşəqqət deməkdir.
• يُسْرًا (yüsrən): Asanlıq, genişlik, rahatlıq və fərəc (sıxıntıdan sonra gələn açıqlıq) mənasındadır.
• مَعَ (mə'ə): "İlə", "birlikdə" mənasını verir; burada çətinliyin içində və onunla birlikdə asanlığın olduğunu bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, həqiqətən, hər bir çətinliyin, hər bir sıxıntının yanında və onunla birlikdə bir asanlıq, bir genişlik və bir fərəc vardır. Yəni çətinlik nə qədər ağır və davamlı görünsə də, Allah onun içində və ya ardınca bir çıxış yolu, bir rahatlıq yaradır. Bu, Allahın dəyişməz qanunudur: darlıqdan sonra genişlik, kədərdən sonra sevinc, məşəqqətdən sonra rahatlıq gəlir.

Bu ayə Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun vasitəsilə bütün möminlərə təsəlli və təminatdır. Düşmənlərin əziyyəti, təhqirləri və maneələri səni haqqı təbliğ etməkdən çəkindirməsin. Çünki bu sıxıntıların içində Allahın köməyi, qəlblərə rahatlıq və işlərdə asanlıq vardır. Bu ayənin təkrar olunması isə xüsusi bir vurğudur: Allah bu vədi bir dəfə deməklə kifayətlənməmiş, onu təkrarlayaraq qəlbimizə həkk etmişdir ki, heç bir çətinlik qarşısında ümidsizliyə qapılmayıb, əksinə, Allahın rəhmətinə və köməyinə güvənək.

3) Dəvət xarakterli nəsihət:

Ey insan! Həyatın boyu çətinliklər, imtahanlar və sıxıntılar səni yoldan çıxarmasın. Bil ki, sənin Rəbbin Rəhmlidir, O, heç vaxt qulunu tək qoymaz. Hər dəfə bir qapı üzünə bağlananda, Allah sənə başqa bir qapı açır — bəlkə də o qapı daha xeyirli, daha geniş və daha gözəldir. Bu ayə sənə ümid verir: darıxdığın, sıxıldığın anlarda Allaha sığın, Ona dua et, səbirli ol. Çünki səbir edənlərin yanındadır Allah, və hər çətinliyin sonunda bir asanlıq vardır. Gəl, bu ilahi vədə ürəkdən inan və qəlbinə rahatlıq gətir. İslam sənə ümidsizliyi deyil, ümidi, dözümü və Allaha təvəkkülü öyrədir.