Sharh surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• Farag'at – bo'sh qolmoq, bir ishdan xoli bo'lmoq.
• Nasab – mehnat qilmoq, jon kuydirib harakat qilmoq, charchamoq.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga ham, umuman barcha mo'min bandalariga muhim bir yo'l-yo'riq ko'rsatmoqda. Qachonki sen dunyo ishlaridan, kundalik mashg'ulotlardan yoki namoz va ibodatlardan bo'shab qolsang, dam olishga yoki bekorchilikka berilma. Balki o'sha paytda ham jon kuydirib, astoydil mehnat qilib, Allohning ibodatiga, Uning roziligini topish yo'lidagi amallarga kirish. Ya'ni, bir ishni tugatganingdan so'ng, darhol boshqa bir ezgu ishga, ibodatga shoshil. Va barcha ishlaringda, orzu-umidlaringda faqat Rabbingga yuzlan, Undan boshqadan emas, faqat Undan yaxshilik va rahmat umid qil. Bu oyat Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) risolat vazifalarini ado etishdagi mashaqqatlardan so'ng, ibodatda davom etish va Allohga yuzlanish buyurilgan. Ma'nosi shuki, inson doim Alloh buyurgan ishlarni bajarishda davom etsin, hech qachon sustlik va dangasalikka yo'l qo'ymasin.

Foydalar:

• Bu oyat musulmon kishiga har doim faol va g'ayratli bo'lishni, vaqtni bekorchilik bilan o'tkazmaslikni o'rgatadi. Bir ezgu ishni tugatib, darhol boshqa ezgu ishga kirishish – mo'minning odati bo'lishi kerak.
• Inson dam olishni ham ibodat va toat yo'lida izlashi lozim. Ya'ni, dam olish ham Allohning roziligiga mos bo'lsa, u ham ibodatga aylanadi.
• Bandaning barcha umidlari, orzu-istaklari faqat Allohga bo'lishi kerak. Qachonki inson faqat Allohdan umid qilsa, qalbi sokin bo'ladi va hech qachon umidsizlikka tushmaydi.
• Bu oyatda mehnat va jonbozlikning fazilati bayon qilingan. Islom dini dangasalik va bekorchilikni emas, balki faollik, mehnat va g'ayratni targ'ib qiladi.