سورت علق — آیت 1

د کلمو معناګانې:

• اقْرَأْ: ولولئ، تلاوت وکړه.
• بِاسْمِ رَبِّكَ: د خپل رب په نامه پیل وکړه.
• الَّذِي خَلَقَ: هغه ذات چې پیدا کړی یې (ټول مخلوق).

تفسیر:

ای محمده! ته هغه څه ولولئ چې ستا رب دې ته د قرآن له لارې نازل کړي، او دا لوستل د خپل رب په نامه پیل کړه. هغه رب چې یوازینی خالق دی، چې ټول مخلوقات یې له نیستۍ څخه پیدا کړي دي. هغه ذات چې د پیدا کولو په صفت سره توصیف شوی، او په دې صفت کې له هر ډول شریک څخه پاک دی. ځکه چې عربو په جاهلیت کې خپلو بتانو ته «رب» وایه، نو الله تعالی خپل ځان د «هغه چا» په صفت سره معرفي کړ چې پیدا کونکی دی، ترڅو دا روښانه شي چې د عبادت وړ یوازې هغه ذات دی چې خالق وي، نه هغه مخلوقات چې پخپله پیدا شوي دي. دا لومړی حکم دی چې د نبوت په پیل کې راغلی، او په دې سره الله تعالی خپل رسول ته د لوستلو، زده کړې او علم امر کړی، ځکه چې علم د دین او دنیا د اصلاح بنسټ دی.

فايدې:

1. دا آیت د علم او لوستلو فضیلت څرګندوي، ځکه چې د قرآن لومړی نازل شوی حکم «اقْرَأْ» (ولولئ) دی، چې اسلام د پوهې او زده کړې دین دی.
2. په دې آیت کې د توحید او د الله تعالی د یووالي ثبوت دی، ځکه چې یوازې هغه ذات چې خالق وي، د عبادت او بندګۍ وړ دی.
3. د هر کار په پیل کې د الله تعالی د نامه یادول د برکت سبب دی، او دا درس راکوي چې مسلمان باید خپل ټول کارونه د الله په نامه پیل کړي.
4. دا آیت د الله تعالی د رحمت او فضل یادونه کوي، چې انسان ته یې د علم او پوهې دروازې پرانیستې، او دا د انسان لپاره تر ټولو لوی نعمت دی.