Surat Al-'Alaq — Ayat 1

1) Tegese tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• اِقْرَأْ (Iqra'): Wacanen, utawa maca. Iki minangka dhawuh kang sepisanan tumurun marang Nabi Muhammad SAW.
• بِاسْمِ (Bismi): Kanthi nyebut asma, yaiku nyebut asmane Allah.
• رَبِّكَ (Rabbika): Pangeranmu, yaiku Allah kang nguwasani lan ngopeni kabeh makhluk.
• خَلَقَ (Khalaqa): Nitahake, nyiptakake saka ora ana dadi ana.

2) Tegese ayat iki:

Allah SWT paring dhawuh marang Nabi Muhammad SAW supaya maca, yaiku maca apa kang diwahyukake dening Allah marang panjenengane. Maca iku kudu diwiwiti kanthi nyebut asmane Pangeran kang Maha Agung, yaiku Allah kang nitahake kabeh makhluk. Ing kene Allah nyebutake awake dhewe minangka "Rabb" (Pangeran) kang nitahake, amarga wong-wong Arab ing jaman jahiliyah padha nyebut brahala-brahala minangka "rabb" uga. Mula Allah negesake yen Panjenengane iku siji-sijine Rabb kang sejati, yaiku kang nitahake kabeh samubarang, ora ana sekutu lan ora ana kang madhani.

Dadi, ayat iki minangka dhawuh kang sepisanan tumurun marang Nabi Muhammad SAW, minangka wiwitane wahyu Al-Qur'an. Allah ngajak manungsa supaya ngelmu lan maca, lan kabeh iku kudu dilakoni kanthi ngelingi asmane Allah kang Maha Nitahake.

3) Piwulang lan paedah kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake yen ngelmu iku penting banget ing agama Islam. Allah langsung paring dhawuh "maca" minangka wahyu kang sepisanan, nuduhake yen Islam iku agama kang ngajeni ngelmu lan maca.
• Kabeh kagiyatan, kalebu sinau lan maca, kudu diwiwiti kanthi nyebut asmane Allah, supaya oleh berkah lan dadi ibadah.
• Kita dielingake yen Allah iku siji-sijine Pangeran kang nitahake kabeh makhluk, mula ora pantes yen kita nyembah liyane Allah.
• Ayat iki nuwuhake semangat kanggo sinau lan nggoleki ngelmu, amarga kanthi ngelmu manungsa bisa munggah drajate ing ngarsane Allah.
• Islam iku agama kang gampang lan mulya, amarga mung kanthi maca lan nyebut asmane Allah, kita wis bisa nyedhaki Panjenengane.