Аль-Аляк сүрөсү — Аят 1

1. Сөздөрдүн мааниси:

• اقْرَأْ (Икраъ): Оку деген мааниде. Бул жерде Аллах Таала пайгамбарга (ﷺ) аян кылынган нерсени окууну буйруйт.
• بِاسْمِ (Бисми): Ысымы менен, аты менен баштоо дегенди билдирет. Башкача айтканда, окууну Аллахтын ысымы менен баштоо.
• رَبِّكَ (Раббика): Сенин Раббиң, сенин Эгең, сени тарбиялап, жаратып, багып-өстүргөн Жаратуучуң.
• الَّذِي خَلَقَ (Аллази халака): Жараткан Зат. Бул жерде Аллахтын жаратуучулук сыпаты баса белгиленет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, Мухаммад (ﷺ)! Сага Аллах тарабынан аян кылынып жаткан Куранды оку. Бирок окууну жөн эле баштабай, бардык иштердин башаты болгон Аллахтын ысымы менен башта. Ал сенин Раббиң, сени жараткан, сени тарбиялаган, сага эң чоң жакшылыктарды берген Зат. Ал — жалгыз Жаратуучу, Ага эч ким шерик эмес. Арабдар жохилия доорунда өздөрүнүн кудайларын «рабби» деп аташчу, бирок Аллах бул жерде «жараткан» сыпаты менен келип, жалгыз Жаратуучу экенин билдирди. Ал бардык нерсени жоктон жаратты, анын ичинде адамды да. Ошондуктан окууну, илим үйрөнүүнү жана ар кандай иштерди Улуу Жаратуучунун ысымы менен баштоо — эң туура жол.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Илимге чакыруу: Бул аят Курандын эң алгачкы аяттарынын бири болуп, «Оку» деген буйрук менен башталат. Бул ислам дини илимге, окууга, билим алууга чоң маани берерин көрсөтөт.
• Аллахтын ысымы менен баштоо: Ар кандай ишти, анын ичинде окууну да Аллахтын ысымы менен баштоо — береке жана жакшылык алып келет. Бул мусулмандын күнүмдүк жашоосунда кармануучу эрежеси.
• Жаратуучуну таануу: Аллах — жалгыз Жаратуучу. Бул аят аркылуу биз Анын кудуреттүүлүгүн, улуулугун жана жалгыздыгын тааныйбыз. Бул биздин ишенимибизди бекемдейт.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана ачыктыгы: Дин илимге, окууга, изденүүгө ачык. Куран адамды ойлонууга, үйрөнүүгө, изилдөөгө чакырат. Бул исламдын адамзаттын өнүгүшүнө, илим-билимге болгон мамилесин көрсөтөт.
• Ыраакылык жана жакшылык: Аллахтын аты менен башталган иштерде береке болот. Бул адамды жакшылыкка, туура жолго багыттайт.