سوره تکاثر — آیه 7

معانی کلمات:

• عَيْنَ الْيَقِينِ: یعنی دیدنِ خودِ حقیقت با چشمِ سر، نه صرفِ دانستنِ قلبی؛ بهگونهای که هیچ شک و تردیدی در آن باقی نماند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، برای ترساندن و هشدارِ شدید به انسانها، دوباره سخن از دیدنِ جهنم را تکرار میکند و میفرماید: «سپس بهیقین آن را با چشمِ خود خواهید دید؛ دیدنی که عینِ یقین است و هیچ شکی در آن راه ندارد.» این تأکید و تکرار، برای آن است که عظمت و هولناکیِ آن صحنه را در دل انسانها بنشاند و بفهماند که این مطلب، خبری ساده نیست، بلکه واقعیتی است که روزی با چشمِ سر، آن را مشاهده خواهند کرد. در آن روز، پردهها کنار میرود و انسان با تمام وجود، حقیقتِ آتش و عذاب را لمس میکند؛ چنانکه شنیدنِ خبر، هرگز مانند دیدنِ عینی نیست. این رؤیت، برای همه — اعم از مؤمن و کافر — رخ خواهد داد، ولی برای اهلِ ایمان، مایهی عبرت و برای گناهکاران، مایهی حسرت و اندوه خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه، هشدار جدی به غافلان است که دنیا و فزونخواهی در آن، نباید انسان را از یادِ آخرت غافل کند؛ زیرا روزی فرا میرسد که حقیقتِ جهنم را با چشمِ خود میبینیم.
• ایمانِ واقعی، تنها به شنیدن و دانستن نیست؛ بلکه باید به مرحلهای برسد که انسان همواره خود را در برابر آن واقعیت ببیند و اعمالش را بر همین اساس سامان دهد.
• تکرارِ رؤیت در آیه، نشان میدهد که صحنهی قیامت چنان هولناک است که خداوند برای بیدار کردنِ دلهای خفته، بارها آن را یادآوری میکند تا بندگان بهسوی توبه و بازگشت به راه راست بشتابند.
• این آیه، انگیزهای برای ترکِ گناه و رویآوردن به طاعت است؛ چراکه هیچ عاقلی حاضر نیست خود را در برابر چنین عذابِ یقینی قرار دهد، و همین ترسِ سازنده، انسان را بهسوی رحمت الهی و بهشت جاودان سوق میدهد.