سوره هود — آیه 64

معانی کلمات:

• ناقة الله: شتری که خداوند آن را به عنوان نشانه و معجزه از دل کوه بیرون آورد.
• آیة: نشانه و دلیلی بر صدق دعوت پیامبر.
• فذروها: پس او را رها کنید و آزاد بگذارید.
• تأکل فی أرض الله: از علف و گیاهان زمین خداوند بخورد.
• لا تمسوها بسوء: به او هیچ آسیبی نرسانید، مانند زخمی کردن یا کشتن.
• عذاب قریب: عذابی که به زودی و نزدیک (پس از سه روز) نازل میشود.

تفسیر آیه:

ای قوم من! این شتری است که خداوند آن را برای شما به عنوان نشانهای بر صدق دعوتم قرار داده است. شما از من خواستید که معجزهای بیاورم و خداوند این ناقه را از دل صخره بیرون آورد تا گواهی بر حقانیت من باشد. پس او را رها کنید تا در زمین خداوند آزادانه بچرد و از گیاهان بخورد؛ چرا که روزی او بر عهده شما نیست و خداوند خودش او را روزی میدهد. به او هیچ آسیب و آزاری نرسانید، نه زخمی کنید و نه او را بکشید؛ زیرا اگر چنین کنید، عذابی نزدیک و زودرس از جانب خداوند بر شما نازل خواهد شد که همان عذاب پس از سه روز است و شما را از بین خواهد برد. این هشدار، آخرین فرصت برای شماست تا از شرک و تکذیب دست بردارید و به راه حق بازگردید.

فواید و پیامهای آیه:

• نشانههای خداوند برای هدایت بشر بسیار است و هر کس با انصاف به آنها بنگرد، راه حق را خواهد یافت؛ اما کسانی که بر عناد و لجاجت اصرار دارند، از این نشانهها بهرهای نمیبرند و سرانجام به عذاب الهی گرفتار میشوند.
• رحمت و مهربانی خداوند نسبت به بندگانش بسیار است؛ او پیش از نزول عذاب، هشدارهای لازم را میدهد و فرصت توبه و بازگشت میدهد. این آیه نشان میدهد که خداوند عجول در عقوبت نیست و همواره باب رحمت را باز نگه داشته است.
• احترام به موجودات و رعایت حقوق آنها، حتی حیوانات، از اصول اخلاقی اسلام است؛ چنانکه خداوند دستور میدهد به این ناقه آزاری نرسانند و او را در زمین خودش رها کنند.
• عذاب الهی برای کسانی که نشانههای او را انکار کنند و به پیامبرانش آسیب برسانند، حتمی و نزدیک است؛ پس انسان باید از سرکشی و تکبر در برابر حق بپرهیزد و پیش از فرا رسیدن عذاب، به سوی ایمان و اطاعت بشتابد.