Ixlos surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• Kufuvan: teng, o‘xshash, misli mos keladigan.
• Ahad: biror kishi, hech kim.

Tafsir:

Ushbu oliyjanob oyatda Alloh taolo O‘zining har qanday o‘xshash va tengdoshdan pok ekanini bayon qilmoqda. Ya'ni, Allohning zotiga, ismlariga, sifatlariga va fe'llariga hech bir mavjudot o‘xshashi mumkin emas. Uning ilmi, qudrati, rahmati, hikmati kabi sifatlari hech kimda to‘liq holda mavjud emas. Uning yaratganlari orasida Unga teng keladigan, Uning misli bo‘ladigan biror zot yo‘q. Bu oyat "Ixlos" surasining xulosasi bo‘lib, Allohning yagonaligi va tengsizligini to‘liq ifodalaydi. Uning ismlari ham, sifatlari ham, amallari ham mutlaqo o‘ziga xosdir. Hech bir inson, farishta, payg‘ambar yoki boshqa mavjudot Allohga o‘xshash emas va bo‘lishi ham mumkin emas.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonning e’tiqodini mustahkamlaydi: Alloh taolo har qanday o‘xshashlikdan pokdir. Bu e’tiqod insonni shirk (Allohga sherik keltirish) xavfidan saqlaydi.
• Allohning tengsizligini bilish inson qalbida Uning buyukligiga bo‘lgan hurmat va ehtiromni oshiradi, natijada inson Unga chin dildan ibodat qiladi.
• Ushbu oyat insonni kamtarlikka undaydi: agar Allohning ulug‘ligi shunchalik buyuk bo‘lsa, bandalar o‘zaro takabbur qilishga haqli emaslar.
• Bu oyat musulmonga har qanday vaziyatda Allohga tavakkal qilishni va faqat Undan yordam so‘rashni o‘rgatadi, chunki Uning misli yo‘q va U hamma narsaga qodirdir.