Yusuf surasi — Oyat 35

Kalimalarning maʼnolari:

• Badā lahum – ularga (yangi bir fikr) paydo boʻldi, koʻrindi.
• Ayot – dalillar, alomatlar (bu yerda Yusuf alayhissalomning pokligini koʻrsatuvchi belgilar).
• Yasjununnahu – uni, albatta, qamashadi, zindonga tashlashadi.
• Hattā hīn – maʼlum bir muddatgacha, vaqtgacha.

Tafsir:

Yusuf alayhissalomning pokligi va begunohligi haqidagi dalillar – koʻylakning orqa tomondan yirtilgani, guvohning soʻzi va boshqa alomatlar – ayon boʻlgach, Aziz (Misr hokimi) va uning odamlari avvalgi fikrlaridan voz kechib, yangi qarorga keldilar. Ular bu ishning oshkor boʻlishidan, xalq orasida gap-soʻz tarqalishidan va sharmandalikdan qoʻrqib, Yusufni bir muddatga – odamlarning bu voqeani unutishigacha – zindonga tashlashni maʼqul koʻrdilar. Garchi ular uning begunohligini bilgan boʻlsalar ham, obroʻlarini saqlash uchun haqiqatni yashirishni va begunoh bir insonni azobga solishni afzal bildilar. Bu ularning zulmi va nodonligidan edi, chunki ular gunohni yashirish oʻrniga begunohni jazolashni tanladilar.

Foydalar:

• Bu voqeadan saboq olamizki, haqiqat qanchalik ochiq-oydin boʻlmasin, zolimlar uni tan olmaydilar va oʻz manfaatlari yoʻlida begunohlarni ayblashdan ham tap tortmaydilar. Ammo moʻmin kishi sabr qilishi va Allohning yordamiga ishonishi lozim, chunki oxir-oqibat haqiqat gʻolib keladi.
• Yusuf alayhissalomning sabrlari bizga oʻrgatadiki, qiyinchilik va musibatlar vaqtinchalikdir. Kim Allohga tavakkal qilsa va sabr qilsa, Alloh uni har qanday zulmdan qutqaradi va izzat-ikromga erishtiradi.
• Bu voqea shuni ham koʻrsatadiki, insonlar baʼzan haqiqatni koʻrgan taqdirda ham, shaxsiy manfaatlari yoki obroʻlari uchun uni inkor etadilar. Shu bois moʻmin kishi doimo haqiqatni aytishga va adolatni qaror toptirishga intilishi kerak, hatto bu uning oʻziga qiyin boʻlsa ham.
• Alloh taolo oʻz paygʻambarini sinovdan oʻtkazish orqali uning darajasini yuksaltiradi. Musibat va qiyinchiliklar moʻmin uchun sabr va iymonni mustahkamlash vositasi boʻlib, oxirida unga katta yaxshiliklar keltiradi.