قَالُوا يَا أَيُّهَا الْعَزِيزُ إِنَّ لَهُ أَبًا شَيْخًا كَبِيرًا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُ ۖ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ٧٨
🔤 Transliteration
Qaaloo yaaa ayyuhal `Azeezu inna lahooo aban shaikhan kabeeran fakhuz ahadanaa makaanahoo innaa naraaka minal muhsineen
📖 Тәрҗемә (Татарча)
📖 Татарча
Йусуфка әйттеләр: "Ий Ґәзиз, аның өйдә карт атасы бар, аның урынына безнең беребезне алып кал, аны җибәр! Тәхкыйк без сине изгелек кылучы дип беләбез".
🌐 Additional reference in Русский
Сүзләрнең мәгънәләре:
- الشَّيْخُ الْكَبِيرُ — бик олы яшьтәге, карт кеше.
- فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُ — аның урынына безнең берәвебезне тот, әсир итеп ал.
- مِنَ الْمُحْسِنِينَ — яхшылык кылучылардан, изге гамәл кешеләреннән.
Аять тәфсире:
Йосыфның бертуганнары, Биньяминның савытыннан чыккач, аны тотып алуларын күреп, бик каты куркып һәм аталары Ягъкубның кайгысыннан курыкканлыктан, Йосыфка ялынып мөрәҗәгать иттеләр: "Ий хөрмәтле бәндә! Аның бик олы яшьтәге, карт атасы бар, ул аны бик нык ярата һәм аның аерылуына түзә алмый. Әгәр син аны тотсак, атабыз кайгыдан үләр. Шуңа күрә аның урынына безнең берәвебезне ал — без аның өчен йолык булырбыз. Без синең безгә һәм башкаларга карата изгелек кылучы кеше икәнеңне күрәбез, шуңа күрә безгә бу эштә изгелек күрсәт."
Алар бу сүзләр белән Йосыфның йөрәген йомшартырга, аның мәрхәмәтлелегенә өметләнеп, Биньяминны азат итүен сорадылар. Ләкин Йосыф аларның чын хәлен белә иде, ул аларны сынау өчен бу хәлне оештырган иде.
Аятьтән алынган файдалар:
- Ата-анага, бигрәк тә олы яшьтәге атага карата мәрхәмәтлелек һәм аның кайгысыннан курку — кешелеклелек билгесе. Бу аятьтән без туганнар арасындагы мәхәббәт һәм атага ихтирамның ни дәрәҗәдә көчле булуын күрәбез.
- Яхшылык кылучы кешеләрнең абруе була, һәм кешеләр аларга мөрәҗәгать итеп, ярдәм сорарга оялмыйлар. Изгелек — кешеләрнең күңелен яулауның иң матур юлы.
- Авыр хәлдә кеше туганнары өчен үзен корбан итәргә әзер булу — югары әхлакый сыйфат. Бу безнең диндә туганнар арасындагы мәрхәмәтлекнең һәм үзара ярдәмнең мөһимлеген күрсәтә.
- Йосыф пәйгамбәрнең сынавы аша без түземлекнең һәм акыл белән эш итүнең нәтиҗәсен күрәбез — ул ахыр чиктә гафу итте һәм туганнарын кичерде. Бу — мөселман кешесенең юмартлыгы һәм кичерүчәнлеге үрнәге.
📜 Аять 76-80 — Йусуф сүрәсе
76فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِن وِعَاءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ
Йусуф Биняминнән башка кардәшләренең йөкләреннән башлады тентүне, соңра савытны Бинямин йөгеннән табып алды. Шулай итеп, Бинямин, урлаган исемен күтәреп, Йусуф кулында калды. Кардәшен алып калыр өчен Без Йусуфка шулай хәйлә кылдырдык, Мысыр патшасының дине хөкеменчә Йусуф кардәшен алып калырга кадир түгел иде, чөнки аның динендә каракны кол итеп алып калырга ярамый иде. Әмма Ягькуб г-м шәригатеңдә каракны кол итеп алу хөкеме бар иде, шуның өчен Йусуф урлаучының җәзасын кардәшләреннән әйттерде. Ләкин Йусуф Аллаһ теләге белән хәйлә кылды, Үзебез теләгән кешене гыйлем вә хикмәт белән дәрәҗәләргә күтәрербез, һәр белем иясе кешедән өстен белемле кеше булыр.
77۞ قَالُوا إِن يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَّهُ مِن قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۖ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ
Кардәшләре әйттеләр: "Бинямин урласа урлар, шул аларда ул гадәт бар, моннан элек аның кардәше Йусуф та урлаган иде. Йусуф аларның сүзләренә җавап бирмичә күңелендә саклады вә күңеленнән әйтте: "Сез Йусуфка караганда яманыраксыз, сезнең миңа ялган ялалар япканыгызны Аллаһу тәгалә белә".
78قَالُوا يَا أَيُّهَا الْعَزِيزُ إِنَّ لَهُ أَبًا شَيْخًا كَبِيرًا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُ ۖ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
Йусуфка әйттеләр: "Ий Ґәзиз, аның өйдә карт атасы бар, аның урынына безнең беребезне алып кал, аны җибәр! Тәхкыйк без сине изгелек кылучы дип беләбез".
79قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِندَهُ إِنَّا إِذًا لَّظَالِمُونَ
Йусуф әйтте: "Аллаһ сакласын урламаган кешене алып калудан, савытны кем йөгеннән таптык, фәкать шул кешене генә алып калабыз, әгәр башка кешене алып калсак залимләрдән булырбыз".
80فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِي يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ
Биняминне алудан өметсез булгач, аулакта киңәш итәр өчен аерылып чыктылар. Олугълары әйтте: "Беләсезме, Биняминне сәләмәт кулына тапшырырга атагыз сездән Аллаһ исеме белән ґәһед алды, вә моннан элек Йусуф хакында чиктән тыш эш кылган идегез инде, ни күзебез белән вә ни битебез белән атабызга кайтып күренербез? Мысыр җиреннән бер адым атламыймын, ягъни кайтмыймын атамнан кайтырга рөхсәт булганга чаклы, яки Бинямин хакында Аллаһудан бер хәерле хөкем булганчы, Ул – Аллаһ хәкимләрнең хәерлесе". Шуннан соң Йусуф янына барып, гаять гайрәтләнде, Биняминне алырга бик каты тырышты, ләкин барып чыкмады.
Тәрҗемә — Йусуф 78
Йусуф сүрәсе Аять 78 - Уку, Тыңла, Тәрҗемә, Татарча : Йусуфка әйттеләр: "Ий Ґәзиз, аның өйдә карт атасы бар, аның…
Сүрәсе Аять 78/111 — Йусуф сүрәсе يوسف (Meccan). Уку Тыңла Тәрҗемә (Татарча). Тыңла: Йусуф сүрәсе Тыңла, Йусуф сүрәсе Тәрҗемә, Йусуф сүрәсе mp3, Йусуф сүрәсе pdf. Аять 76–80. Татарча: Русский.