Ар-Рад сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• صَبَرُوا (сабыр етті): Қиындыққа, ауыртпалыққа төзді, Аллаһтың разылығы үшін шыдамдылық танытты.
• ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ (Раббыларының жүзін іздеп): Тек Аллаһтың разылығын, Оның дидарын қалап, басқа ешбір мақсатсыз.
• أَقَامُوا الصَّلَاةَ (намазды толық орындады): Намазды барлық шарттарымен, парыздарымен, уақытында және дұрыс түрде орындады.
• أَنفَقُوا (мал жұмсады): Аллаһ берген ризықтан садақа берді, жұмсады.
• سِرًّا وَعَلَانِيَةً (жасырын және ашық): Кейде жасырын, кейде ашық түрде.
• يَدْرَءُونَ (қайтарады, кетіреді): Жамандықты жақсылықпен жояды, кетіреді.
• عُقْبَى الدَّارِ (ақыреттің соңы): Ақыреттегі соңғы нәтиже, яғни жұмақ.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың разылығына лайық нағыз мүміндердің сипаттарын баяндайды. Олар — қиындықтарға, ауыртпалықтарға, тіпті адамдардың зиянына да сабыр етіп, шыдамдылық танытқандар. Олар бұл сабырлылықты тек Аллаһтың разылығы үшін жасайды, адамдарға көрсету немесе мақтану үшін емес. Олар намазды толық әрі кемел түрде орындайды — уақытында, шарттарын сақтап, ішкі ықыласпен оқиды. Сондай-ақ Аллаһ өздеріне берген ризықтан парыз садақаларын да, нәпіл садақаларын да жұмсайды. Кейде жасырын түрде береді — бұл риядан (көрсетушіліктен) алыс болу үшін, кейде ашық түрде береді — бұл басқаларға үлгі болу үшін. Олар өздеріне жамандық жасаған адамдарға жақсылықпен жауап қайтарады, яғни жамандықты жақсылықпен жояды. Бұл — надандық дәуірінің мінезінен мүлдем бөлек, исламның асқақ мінезі. Осындай сипаттарға ие болған адамдар үшін ақыретте ең жақсы соңғы нәтиже — жұмақ бар.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Сабыр — иманның көрсеткіші: Қиындыққа төзу, ауыртпалыққа шыдау — Аллаһтың разылығына жетудің жолы. Сабырлы адам Аллаһтың сүйікті құлы.
• Ықылас — барлық істің негізі: Барлық жақсылық тек Аллаһтың разылығы үшін жасалуы керек. Адамдардың мақтауы үшін емес.
• Намаз — діннің тірегі: Намазды толық орындау — мүміннің ең басты парызы. Ол Аллаһпен байланысты нығайтады.
• Садақа — жүректі тазартады: Малдан жұмсау, мұқтажға көмектесу — жүректі сараңдықтан, дүниеқоңыздықтан тазартады. Жасырын да, ашық та беру — әрқайсысының өз хикметі бар.
• Жамандықты жақсылықпен жеңу — нағыз күш: Бұл — ең қиын, бірақ ең абзал мінез. Осы арқылы адамдар арасындағы өшпенділік жойылып, сүйіспеншілік орнайды.
• Ақырет — нағыз мақсат: Осындай сипаттарға ие болғандардың соңғы нәтижесі — жұмақ. Бұл — әрбір мүміннің ұмтылуы тиіс мәңгілік бақыт мекені.

Осы аят бізге исламның шынайы мінез-құлық үлгісін көрсетеді: сабыр, ықылас, намаз, садақа және жақсылықпен жауап беру. Бұл қасиеттер адамды Аллаһтың разылығына және жұмаққа жетелейді.