Ибрахим сүресі — Аят 7

1. Сөздердің мағынасы:

• تَأَذَّنَ: хабарлады, мәлімдеді, уәде етіп жариялады.
• شَكَرْتُمْ: берген нығметтеріне алғыс айттыңдар, ризашылық білдірдіңдер.
• لَأَزِيدَنَّكُمْ: сөзсіз, әлбетте сендерге (нығметтерімді) арттырамын.
• كَفَرْتُمْ: нығметке қарсы шықтыңдар, жақсылықты мойындамадыңдар, құлшылықтан бас тарттыңдар.
• عَذَابِي لَشَدِيدٌ: азабым өте қатты, қатал.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) өз халқына, яғни Исраил ұрпақтарына айтқан еске салуында: «Раббыларың сендерге анық әрі күшті түрде хабарлап, былай деп уәде еткенін есте сақтаңдар: егер Маған берген нығметтерім үшін шын жүректен алғыс айтып, ризашылық білдірсеңдер, Мен сендерге берген игіліктерімді одан әрі арттырамын, жомарттығым мен сауабымды көбейтемін. Ал егер нығметтерімді мойындамай, жақсылығымды жоққа шығарып, қарсы шықсаңдар, онда біліп қойыңдар: Менің азабым өте қатты әрі ауыр», – деп ескертті.

Бұл аят Алланың әділ әрі рақымды екенін көрсетеді: Ол шүкір еткендерге молынан береді, ал нығметке қарсы шыққандарды қатаң жазалайды. Шүкір – тек тілмен айтылатын сөз ғана емес, жүрекпен мойындау, тілмен мадақтау және дене мүшелерімен Алланың әмірлерін орындау арқылы көрінетін толық құлшылық. Ал күпірлік – бұл нығметтің иесін ұмытып, оны мойындамау және қарсы шығу.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Шүкір – нығметтің артуының кілті: Аллаға шын жүректен алғыс айтқан адамның игілігі арта түседі. Бұл – Алланың сөзсіз уәдесі.
• Шүкір – қарапайым әрі жеңіл ғибадат: Ол үшін байлық та, күш те қажет емес, тек риза болу мен мойындау жеткілікті. Сондықтан әркім өз шамасынша шүкір ете алады.
• Нығметке қарсы шығу – ауыр азапқа әкеледі: Алланың берген игіліктерін жоққа шығару адамды қатаң жазаға ұшыратады. Бұл – әділдіктің көрінісі.
• Алла – Разақ, яғни ризық беруші: Ол шүкір еткендерге ғана емес, барлық жаратылысқа ризық береді, бірақ шүкір етушілерге одан да көбін береді.
• Ислам – шүкір мен ризашылық діні: Бұл аят мұсылманды әрдайым Аллаға алғыс айтуға, нығметтерді бағалауға және оларды Алла жолында пайдалануға шақырады.
• Қияметте есеп бар: Әр нығмет үшін сұрақ қойылады. Сондықтан шүкір ету – болашақтағы сұраққа дайындық.

Осы аят арқылы Алла бізге Өзінің кең пейілділігін де, әділдігін де танытады. Шүкір ету – Жаратушымен байланысты нығайтатын, жүректі нұрландыратын, өмірге береке әкелетін ғибадат. Ал күпірлік – адамды қасіретке душар ететін қате жол. Сондықтан әр мұсылман Алланың берген әрбір нығметіне шүкір етіп, Оның разылығын іздеуі керек.