Ан-Нахль сүрәсе — Аять 11

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يُنبِتُ – үстерә, чыгара.
• الزَّرْعَ – игеннәр, ашлыклар (кыргый үсемлекләр).
• الزَّيْتُونَ – зәйтүн агачы һәм аның җимеше.
• النَّخِيلَ – хөрмә пальмалары.
• الأَعْنَابَ – йөземнәр.
• مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ – барлык җимешләрнең төрле төрләреннән.
• لَآيَةً – галәмәт, дәлил, могҗиза.
• يَتَفَكَّرُونَ – уйлана, фикер йөртә торган кешеләр.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә сезнең өчен шушы ук яңгыр суы аша җирдән төрле игеннәрне үстерә: бодай, арпа, солы һәм башка ашлыкларны. Шулай ук шул су белән зәйтүн агачларын үстерә, аларның җимешләреннән файдалы май алына. Хөрмә пальмаларын да шул су тергезә, аларның татлы җимешләре кешеләргә ризык була. Йөземнәрне дә шул ук су белән үстерә, алардан төрле файдалар алына: яңа килеш ашау, киптерелгән килеш (күрмә) һәм башка әзерләнмәләр. Моннан тыш, Аллаһы шул су аша барлык төрдәге җимешләрне – алма, өрек, шәфталу, анар, инҗир һәм башкаларны үстерә. Бу күренешләрнең барысында – бер үк суның төрле үсемлекләрне үстерүендә, аларның төсе, тәме, исләре төрле булуында – Аллаһының кодрәтенә һәм осталыгына ачык дәлил бар. Тик бу дәлилне тик фикер йөртүче, уйланучы кешеләр генә аңлый ала. Алар бу табигать могҗизаларына карап, аларны бер үк су чыгаруын күреп, бу эшнең үзеннән-үзе булмавын, ә киң белемле һәм кодрәтле Бер Аллаһы тарафыннан иҗат ителүен аңлыйлар.

Аятьтән алынган файдалар:

• Бу аять кешеләрне тирә-юньдәге табигать күренешләренә игътибар итәргә һәм алар аша Аллаһының кодрәтен танырга өнди.
• Бер үк суның төрле үсемлекләрне үстерүе – Аллаһының чиксез кодрәтенә ишарә, чөнки бу эшне бернинди фән дә тулысынча аңлата алмый.
• Кеше үз ризыгында шушы нигъмәтләрне күреп, Аллаһыга шөкер итәргә һәм аның барлыгын, берлеген расларга тиеш.
• Уйлау һәм фикер йөртү – иманны ныгытучы һәм күңелне Аллаһыга якынайтучы юл. Шуңа күрә Коръән кешеләрне гел уйланырга чакыра.