Nəhl surəsi — Ayə 115

Kəlmələrin mənaları:

• əl-Meytə – şəriətə uyğun şəkildə kəsilmədən ölən heyvan.
• əd-Dəm – axıdılmış qan (kəsilən zaman axan qan).
• Ləhmul-xinzir – donuzun əti və onun bütün hissələri.
• Mə uhillə liğayrillah – Allahdan başqasının adı ilə kəsilən heyvan (bütlərə, tanrılara və ya başqa varlıqlara qurban edilən).
• İzturrə – məcburiyyət qarşısında qalmaq, aclıqdan və ya ölüm təhlükəsindən dolayı çarəsiz qalmaq.
• Ğayrə bağin – haramı öz istəyi ilə, həvəslə axtaran olmadan.
• Vəla adin – həddi aşmadan, ehtiyacdan artıq yemədən.

Təfsir:

Ey iman gətirənlər! Allah-Təala Öz sonsuz mərhəməti ilə sizə haram olan şeyləri açıq-aydın bəyan edir. O, sizə yalnız dörd şeyi haram etmişdir: ölü heyvanı, axıdılmış qanı, donuz ətini və Allahdan başqasının adı ilə kəsilən heyvanı. Bu haramların hər biri insanın həm mənəvi saflığını, həm də bədən sağlamlığını qorumaq üçündür. Çünki bu qidalar həm çirkindir, həm də insana zərər verə bilər.

Lakin Allah-Təala bəndələrinə qarşı sonsuz mərhəmət sahibidir. O, heç bir kəsi çətinliyə salmaq istəmir. Əgər bir insan aclıqdan və ya ölüm təhlükəsindən dolayı məcburiyyət qarşısında qalsa və bu haram olan şeylərdən yeməli olsa, ancaq bu zaman o, öz istəyi ilə harama meyl etməzsə və ehtiyacından artıq yeməzsə, Allah onu bağışlayar. Çünki Allah-Təala çox bağışlayandır, rəhm edəndir. O, bəndəsinin çarəsizliyini bilir və ona görə də bu vəziyyətdə günah yazmır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, İslam dini asanlıq dinidir. Allah heç bir bəndəsinə ağır yük qoymaz. İnsan həyatı Allah yanında çox qiymətlidir. Buna görə də çarəsiz qalan şəxsə bu icazə verilmişdir. Lakin bu icazə yalnız həqiqi ehtiyac zamanıdır, yoxsa insanın öz nəfsinə uyub haramı halal sayması üçün deyil. Allah-Təala hər şeyi biləndir, O, kimin həqiqətən məcbur olduğunu, kimin isə bəhanə axtardığını çox yaxşı bilir.

Ey möminlər! Bu ayədən ibrət götürün. Allahın əmrlərinə riayət edin, haramlardan uzaq durun. Əgər bir çətinliklə üzləşsəniz, bilin ki, Allahın mərhəməti hər şeyi əhatə edir. O, sizi sevir və sizə asanlıq diləyir. Allahın rəhmətindən ümidinizi kəsməyin, çünki O, bağışlayanların ən yaxşısıdır!