Сураи Ан-Нахль — Оят 115

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• الْمَيْتَةَ: Ҳайвони мурдае, ки бидуни зибоҳи шаръӣ мурдааст.
• الدَّمَ: Хуни рехташуда (хуни ҷорӣ).
• لَحْمَ الْخِنزِيرِ: Гӯшти хук, ки тамоми аҷзои он ҳаром аст.
• أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ: Он чизе, ки ҳангоми зибоҳ кардан номи ғайри Худо (бут ё дигар махлуқ) бардошта шудааст.
• اضْطُرَّ: Маҷбур шуд, яъне ба ҳолати ногузирӣ афтод, ки агар нахӯрад, метавонад бимирад.
• غَيْرَ بَاغٍ: Дар ҳоли маҷбурӣ хоҳиши гуноҳ надошта, балки танҳо барои нигоҳ доштани ҷон.
• وَلَا عَادٍ: Аз ҳадди зарурат нагузашта, яъне зиёда аз андозаи лозимӣ нахӯрда.

1. Тафсири оят:

Худованди Мутаъол ба бандагони худ хабар медиҳад, ки танҳо чор чизро аз хӯрокҳо ҳаром кардааст: якум, ҳайвони мурдае, ки бидуни зибоҳи шаръӣ мурдааст; дуюм, хуни рехташуда; сеюм, гӯшти хук — ки тамоми қисмҳои он ҳаром аст; чорум, он ҳайвоне, ки ҳангоми зибоҳ кардан номи ғайри Худо бардошта шудааст, яъне барои бут ё махлуқи дигар қурбонӣ шудааст.

Аммо ин ҳаром будан дар ҳолати ихтиёр ва имконият аст. Агар касе ба ҳолати ногузирӣ афтод — мисли он ки аз гуруснагӣ ё тарси марг маҷбур шуд, ки аз ин чизҳои ҳаром бихӯрад — дар сурате ки хоҳиши гуноҳ надошта бошад ва аз ҳадди зарурат нагузарад, ба ӯ гуноҳе нест. Пас бихӯрад, то ки ҷони худро аз ҳалокат наҷот диҳад. Зеро Худованд омурзанда ва меҳрубон аст: гуноҳи ӯро мебахшад ва ба ӯ раҳм мекунад, чун дар ҳолати зарурат ин корро барояш ҷоиз гардонидааст.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ислом дини осонӣ ва раҳматест, ки дар ҳолатҳои ногузирӣ ба бандагонаш тангӣ намегирад ва роҳи ҳалро нишон медиҳад.
• Худованд ҳаромҳоро бо ҳикмат ва раҳмат муқаррар кардааст, на барои озурдани бандагон, балки барои покии ҷисм ва рӯҳи онҳо.
• Номи Худо дар зибоҳат ва ҳар кори ҳалол бояд пок ва холис бошад; инсон набояд ба ғайри Худо таваккул кунад ё барои дигарон қурбонӣ кунад.
• Дарвешӣ ва ҳолати маҷбурӣ гуноҳ нест, агар инсон аз ҳадди зарурат нагузарад; ин нишони он аст, ки Ислом дини мантиқӣ ва воқеъбинона аст.
• Худованд Ғафуру Раҳим аст; Ӯ гуноҳҳои бандагони тавбакунандаро мебахшад ва ба онҳо меҳрубон аст. Ин моро ба сӯи тавба ва умедворӣ ба раҳмати Ӯ ҳидоят мекунад.