سوره نحل — آیه 52

معانی کلمات:

• واصِبًا: دائمی و همیشگی، ثابت و پابرجا.
• تَتَّقُونَ: میترسید، پروا میکنید، خوف و خشیت دارید.

تفسیر آیه:

آنچه در آسمانها و زمین است، همه از آنِ خداوند است؛ آفرینش، مالکیت و بندگی همه متعلق به اوست. هیچ موجودی در این جهان هستی از حیطه قدرت و فرمانروایی او خارج نیست. همچنین دین و عبادت، طاعت و اخلاص، تنها شایسته اوست و این عبادت باید دائمی و همیشگی باشد، نه موقتی و گاهگاهی. پس از آنکه دانستید همه چیز از آنِ اوست و دین و بندگی نیز ویژه اوست، آیا باز هم از غیر خدا میترسید و پروا میکنید؟ این سؤالِ سرزنشآمیز است؛ یعنی ای مشرکان، چگونه از بتها و معبودان دروغین میهراسید و آنها را میپرستید، در حالی که آنها هیچ مالکیتی در آسمانها و زمین ندارند و تنها خداوند سزاوار خوف و خشیت و عبادت است؟ پس تنها از او بترسید و تنها او را عبادت کنید.

فواید و پیامهای آیه:

• توحید در مالکیت و ربوبیت؛ همه جهان هستی تحت فرمان خداست و هیچکس جز او مالک و مدبّر نیست.
• توحید در عبادت؛ دین و بندگی باید خالصانه برای خدا باشد و هیچ شریکی در عبادت او راه ندارد.
• عبادت باید دائمی و مستمر باشد، نه فقط در سختیها و گرفتاریها؛ چرا که خداوند همیشه مستحق عبادت و اطاعت است.
• ترس و خشیت از خداوند، انسان را به راه راست هدایت میکند و او را از گناه و انحراف بازمیدارد؛ در حالی که ترس از غیر خدا، ذلّت و گمراهی به بار میآورد.
• این آیه انسان را به تفکر در عظمت خداوند و نظم حاکم بر جهان دعوت میکند تا با شناخت مالک حقیقی، دل را به او بسپارد و از وابستگی به غیر او رهایی یابد.