Аль-Исра сүрөсү — Аят 12

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• آيَتَيْنِ (аятайн) — эки белги, эки далил.
• فَمَحَوْنَا (фамахауна) — өчүрдүк, жок кылдык, кетирдик.
• مُبْصِرَةً (мубсиратан) — көрүнүүчү, нурлуу, адамдар ага карап көрө алган.
• لِتَبْتَغُوا (литабтагу) — издешиңер үчүн, аракет кылышыңар үчүн.
• فَضْلًا (фадлан) — жакшылык, ырыскы, береке.
• عَدَدَ السِّنِينَ (ададас-синин) — жылдардын санын.
• وَالْحِسَابَ (вал-хисаб) — эсеп-кысапты, убакытты эсептөөнү.
• فَصَّلْنَاهُ تَفْصِيلًا (фассалнаху тафсилан) — аны толук, ачык-айкын түшүндүрдүк.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала түндү да, күндүздү да Өзүнүн жалгыздыгына жана кудуретине далил кылып жаратты. Түн менен күндүздүн узундугу, кыскалыгы, ысыгы жана суугу менен айырмаланышы алардын Улуу Жаратуучунун бар экендигине ачык белги экенин көрсөтөт. Аллах түндүн белгисин — айдын жарыгын — өчүрүп, караңгы кылды, ал эми күндүздүн белгисин — күндүн нурлуу жарыгын — адамдар көрө ала тургандай жарык кылды. Бул нур менен адамдар күндүзү иштерин, соода-сатыктарын, дыйканчылыктарын жана башка ырыскы издеген аракеттерин жүргүзүшөт. Түнү болсо тыныгууга, уйкуга жана дем алууга мүмкүнчүлүк алышат.

Ошондой эле түн менен күндүздүн кезектешип келиши аркылуу адамдар жылдардын санын, айларды, күндөрдү жана сааттарды эсептей алышат. Эгерде Аллах күн менен айды жараткан абалында эле калтырганда, түн менен күндүздүн айырмасын билүү, ооз бекитүү жана ачыш убактысын, ажылык айынын убактысын жана башка ибадаттардын убакыттарын тактоо мүмкүн болмок эмес. Аллах ар бир нерсени ачык-айкын, толук түшүндүрүп берди, акыйкат менен жалгандын, туура менен туура эместүүнүн айырмасы айкын болушу үчүн.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге түн менен күндүздүн алмашуусу кокустан эмес, Аллахтын так өлчөмү жана даанышмандыгы менен жаратылганын көрсөтөт. Бул — Аллахтын кудуретин жана жалгыздыгын таанууга чакыруу.
• Түндүн караңгылыгы — тыныгуу жана уйку үчүн, күндүздүн жарыгы — эмгек жана ырыскы издөө үчүн берилген улуу жакшылык. Бул Аллахтын адамдарга болгон мээримин жана камкордугун чагылдырат.
• Убакытты эсептөө, жылдарды, айларды жана күндөрдү билүү — күн менен түндүн кезектешишинен келип чыккан. Бул бизге ибадаттарыбызды убагында аткарууга, жашообузду тартипке келтирүүгө жардам берет.
• Аллах ар бир нерсени ачык-айкын түшүндүргөн. Бул — Курандын даанышмандыгын жана анын адам баласына болгон жетекчилигин көрсөтөт. Куранды окуп, үйрөнүү аркылуу биз Аллахтын буйруктарын жана тыюуларын так билип, туура жолдо жүрө алабыз.
• Бул аят бизди Аллахтын жараткан нерселерине терең ой жүгүртүүгө, Анын кудуретин таанууга жана Ага шүгүр кылууга чакырат. Ошондуктан Куранды окуп, андагы белгилерди түшүнүү — ыйманды бекемдеп, жүрөктү нурландырат.