اسراء سۈرىسى — ئايەت 34

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• «يَتِيم»: ئاتىسى ئۆلۈپ قالغان بالىنى كۆرسىتىدۇ.
• «أَشُدَّهُ»: بالىنىڭ جىسمانىي ۋە ئەقلىي جەھەتتىن يېتىلگەن، ئۆز مېلىنى ئىدارە قىلالايدىغان بالاغەت يېشىغا يەتكەن چېغى.
• «عَهْد»: ئاللاھ بىلەن ياكى كىشىلەر بىلەن تۈزۈلگەن ئەھدە، ۋەدە ۋە مەسئۇلىيەت.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرگە ئاتىسى ئۆلۈپ قالغان بالىلارنىڭ مېلىغا چېقىلماسلىقنى، ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزمەسلىكنى بۇيرۇيدۇ. ئەگەر يېتىم بالىنىڭ مېلىنى ئىدارە قىلىش زۆرۈر بولسا، پەقەت ئەڭ ياخشى ئۇسۇل بىلەن، يەنى ئۇنى كۆپەيتىش، قوغداش ۋە پايدىلىق يوللارغا سېلىش ئارقىلىقلا مۇئامىلە قىلىش كېرەك. بۇ ئىش بالىنىڭ بالاغەت يېشىغا يېتىپ، ئۆز مېلىنى ئۆزى باشقۇرالايدىغان بولغانغا قەدەر داۋاملىشىدۇ. شۇنداقلا، ئاللاھ بىزگە ئۆزئارا ۋە ئاللاھ بىلەن قىلغان ھەر قانداق ئەھدە-ۋەدىنى تولۇق ئادا قىلىشنى بۇيرۇيدۇ. چۈنكى ھەر بىر ئەھدە قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ئالدىدا سورىلىدۇ: ئەگەر ئادا قىلىنغان بولسا، ئۇنىڭغا ئەجر-ساۋاب بېرىلىدۇ؛ ئەگەر بۇزۇلغان بولسا، ئۇنىڭغا جازا بېرىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، يېتىم بالىلارغا مېھرىبان بولۇش، ئۇلارنىڭ ھوقۇقىنى قوغداش ۋە ئەھدە-ۋەدىگە ئەمەل قىلىش ئىسلام دىنىنىڭ مۇھىم ئەخلاقىي پرىنسىپلىرىدىندۇر. يېتىم بالىنىڭ مېلىغا خىيانەت قىلىش ياكى ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزۈش قاتتىق قەغەزلەنگەن. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئەھدە-ۋەدىگە ۋاپا قىلىش مۇئمىننىڭ ئىمانىنىڭ سىنىقىدۇر. بۇ ئايەت بىزنى ئادالەتلىك، مېھرىبان ۋە ۋەدىسىگە سادىق بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھ بىزنى يېتىملارغا شەپقەت قىلىدىغان ۋە ئەھدىسىگە ۋاپا قىلىدىغان سالىھ كىشىلەردىن قىلغاي!