Sure İsrâ — Ayet 61

Kelime Anlamları:

• İblîs: Allah'ın emrine itaatsizlik eden, kibir ve gurur yüzünden isyan eden cinlerden bir varlık.
• Secde: Burada Allah'ın emriyle Âdem'e (a.s.) yapılan saygı ve hürmet secdesi, ibadet secdesi değil.
• Tîn: Çamur, balçık, toprak ve suyun karışımından oluşan madde.

Tefsir:

Ey Resûl! O günü hatırla ki, Rabbin meleklere: "Âdem'e secde edin" diye buyurmuştu. Bu, Allah'ın Âdem'i (a.s.) yaratıp ona kendi ruhundan üflediği ve meleklerden daha üstün bir konuma yükselttiği andı. Melekler, hiç tereddüt etmeden, itaatle ve severek bu emri yerine getirdiler; hepsi Âdem'e saygı secdesi yaptılar. Ancak İblîs bu emre karşı geldi. O, kibirlendi ve büyüklendi. Allah'ın emrini kabul etmeyerek şöyle dedi: "Ben, senin çamurdan yarattığın bu varlığa mı secde edeceğim? Ben ateşten yaratıldım, o ise topraktan! Ben ondan daha üstünüm." Bu sözüyle hem Allah'ın hikmetini sorguladı hem de kendi nefsini Âdem'den (a.s.) üstün gördü. Oysa Allah, Âdem'i (a.s.) kendi eliyle yaratmış ve ona ilim öğretmişti. İblîs'in bu kibirli tavrı, onun imandan uzaklaşmasına ve Allah'ın rahmetinden kovulmasına sebep oldu.

Ders ve İbret:

Bu kıssada bizler için çok büyük dersler vardır. Kibir, insanı Allah'ın emrine karşı gelmeye götüren en büyük hastalıklardan biridir. İblîs, binlerce yıl ibadet etmiş olsa da, bir anlık kibri yüzünden ebedî hüsrana uğradı. Bizler de sakın ha! Amelimize, malımıza, makamımıza güvenip büyüklenmeyelim. Allah katında üstünlük takva iledir, yani Allah'tan korkup O'na itaat etmekle olur. Âdem'e (a.s.) secde eden melekler gibi, biz de Allah'ın emirlerine tereddütsüz teslim olalım. Unutmayalım ki, Allah'ın emrine boyun eğmek, insanı yüceltir; kibirlenmek ise alçaltır. Rabbimiz bizleri kibirden uzak, ihlaslı ve itaatkâr kullarından eylesin. Âmin.