Kəhf surəsi — Ayə 104

Kəlmələrin mənaları:

• ضَلَّ سَعْيُهُمْ – onların əməlləri, səyləri boşa getdi, itdi.
• يَحْسَبُونَ – zənn edirlər, elə hesab edirlər.
• صُنْعًا – əməl, iş, peşə; burada yaxşı iş görmək mənasındadır.

Təfsir:

Bu ayə, Qiyamət günü ən böyük ziyana uğrayan insanlardan bəhs edir. Onlar elə kəslərdir ki, dünya həyatında bütün səylərini, çalışmalarını və əməllərini itirmiş, boşa çıxarmışlar. Bunlar Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) qövmündən olan müşriklər və onlara bənzər haqq yoldan azanlardır. Onlar nə hidayət üzrə idilər, nə də düzgün bir iş görürdülər.

Bu insanların ən təəssüflü cəhəti odur ki, onlar özlərini doğru yolda hesab edir, gördükləri işlərin yaxşı və faydalı olduğunu zənn edirdilər. Onlar öz əməlləri ilə qürrələnir, bunun onlara fayda verəcəyini düşünürdülər. Lakin reallıq tamamilə fərqli idi – onların bütün əməlləri küfrləri səbəbindən puç olmuşdu.

Bu ayə bizə çox mühüm bir həqiqəti öyrədir: Əməllərin dəyəri onların zahiri gözəlliyində deyil, iman və ixlasla edilməsindədir. İmansız edilən hər bir iş, nə qədər böyük və faydalı görünsə də, Allah yanında heç bir dəyər daşımır. Bu səbəbdən, hər bir mömin öz əməllərini daim yoxlamalı, onların Allahın razılığına uyğun olub-olmadığına diqqət yetirməlidir.

Ey insan! Sənin əməllərin, səylərin və çalışmaların boşa getməsin deyə, hər şeydən əvvəl imanını möhkəmləndir, sonra isə bütün işlərini Allahın rizası üçün et. Unutma ki, Qiyamət günü ən böyük peşmançılıq, öz əməllərinin boşa çıxdığını görüb, "kaş ki, dünyada ikən düzgün yolda olsaydım!" deyənlərin peşmançılığı olacaqdır. Allah bizləri haqq yoldan ayırmasın, əməllərimizi xalis olaraq Öz rizası üçün etməyi bizlərə nəsib etsin. Amin!