Kahf surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• تَّزَاوَرُ – og‘ish, qiyshayish, bir tomonga moyalanish.
• تَقْرِضُهُمْ – ularni tark etish, ulardan o‘tib ketish, chetga og‘ish.
• فَجْوَةٍ – keng joy, ochiq maydon, bo‘shliq.

Tafsir:

Alloh taolo bu yosh yigitlarga g‘orlarida panoh topganlarida uyqu berdi va ularni dushmanlaridan himoya qildi. Endi esa ularning holatini tasvirlab, Payg‘ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) va barcha kuzatuvchilarga xitob qilib: “Quyosh chiqqanda uning nurlari ularning g‘oridan o‘ng tomonga og‘ishini, botayotganda esa chap tomonga chetlashib, ularga tegmasligini ko‘rasan”, deydi. Ya’ni, quyosh ularning ustiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushmaydi, balki g‘orning og‘zidan o‘tib, ichkaridagi yoshlarga yetib bormaydi. Ular esa g‘orning keng joyida yotibdilar, shuning uchun ularga quyosh issig‘i ham, g‘orning torligi ham zarar bermaydi, toza havo ularga yetib turadi. Bu holat – ularning g‘orda saqlanishi, uyqu berilishi, quyoshning ulardan og‘ishi va joylarining kengligi – Allohning qudratini ko‘rsatuvchi buyuk mo‘jizalaridandir.

So‘ngra Alloh taolo: “Kimni Alloh hidoyatga yo‘llasa, o‘sha haqiqiy hidoyat topgandir. Kimni esa O‘zi yo‘ldan ozdirsa, unga hech qanday do‘st ham, yo‘l ko‘rsatuvchi ham topilmas”, deydi. Chunki hidoyat va zalolat butunlay Allohning irodasiga bog‘liqdir. U xohlagan bandasini to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi, xohlaganini esa O‘z hikmati bilan yo‘ldan ozdiradi. Hech kim Allohning irodasiga qarshi chiqa olmaydi va U zulm qilmaydi, balki bandaning o‘z tanloviga qarab adolatli hukm chiqaradi.

Foydalar:

1. Allohning qudrati cheksizdir – U xohlagan bandasini har qanday xavfdan, hatto tabiat kuchlaridan ham himoya qila oladi. Quyoshning g‘or ahli ustidan og‘ishi – bu Allohning aniq mo‘jizasidir.
2. Hidoyat faqat Allohning qo‘lidadir. Shuning uchun bandalar doim Undan hidoyat so‘rab yashashlari, gunoh va zalolat yo‘llaridan qochishlari kerak.
3. Bu voqea mo‘minlarga sabr va tavakkulni o‘rgatadi – haqiqat yo‘lida qiyinchiliklarga duch kelganda, Allohning himoyasiga ishonish va Undan yordam so‘rash lozim.
4. Alloh o‘z bandalarini eng kutilmagan tarzda qutqaradi. Ular g‘orda yashirinib, moddiy jihatdan zaif bo‘lsalar ham, Alloh ularni O‘z qudrati bilan asradi. Bu mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi.