کہف سۈرىسى — ئايەت 63

63-ئايەتنىڭ تەپسىرى

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَرَأَيْتَ: كۆردۈڭمۇ؟ ئەسلىدىڭمۇ؟ — بۇ يەردە "ئەسلىدىڭمۇ؟" مەنىسىدە.
• أَوَيْنَا: بىز پاناھلاندۇق، بىز ئارام ئالدۇق.
• الصَّخْرَةِ: تاش، قىيا تاش.
• الْحُوتَ: بېلىق.
• أَنسَانِيهُ: ئۇنى ماڭا ئۇنتۇلدۇردى.
• سَبِيلَهُ: ئۇنىڭ يولىنى.
• عَجَبًا: ھەيران قالارلىق، ئەجەبلىنەرلىك.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ خىزمەتچىسى يۇشە ئىبنى نۇن ئۇنىڭغا: "ئەسلىدىڭىزمۇ، بىز ئۇ قىيا تاشنىڭ يېنىدا ئارام ئالغان چاغدا نېمە بولغانلىقىنى؟ مەن سىزگە بېلىقنىڭ ئىشىنى ئېيتىشنى ئۇنتۇپ قاپتىمەن. ئۇنى سىزگە ئېيتىشنى ماڭا شەيتاندىن باشقا ھېچكىم ئۇنتۇلدۇرمىدى. ھەقىقەتەن ئۇ بېلىق تىرىلىپ، دېڭىزغا چۈشۈپ كەتتى ۋە دېڭىزدا ھەيران قالارلىق بىر يول تۇتتى" دېدى.

بۇ ئايەتتە ئۈچ مۇھىم نۇقتا بار:

بىرىنچىسى: يۇشە ئۆزىنىڭ بېلىقنى ئېيتىشنى ئۇنتۇپ قالغانلىقىنى ئېتىراپ قىلدى. بۇ ئۇنىڭ سەمىمىيلىكىنى ۋە ئۆز خاتالىقىنى تونۇي بىلگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئىككىنچىسى: ئۇ ئۇنتۇشنى شەيتانغا نىسبەت بەردى، چۈنكى شەيتان ئىنساننى ياخشى ئىشلاردىن ۋە پەيغەمبەرگە خىزمەت قىلىشتىن توسىدۇ. بۇ يەردە يۇشە ئۆزىنى ئاقلاشنى ئەمەس، بەلكى شەيتاننىڭ ئىنسانغا قانداق تەسىر قىلىدىغانلىقىنى بايان قىلماقتا.

ئۈچىنچىسى: ئەڭ ھەيران قالارلىق ئىش شۇكى، ئۆلگەن بېلىق تىرىلىپ، دېڭىزغا چۈشۈپ كەتتى ۋە دېڭىزدا ئۆزىگە بىر يول ئېچىۋالدى. بۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ دەلىلىدۇر — ئۇ ھەر قانداق ئۆلۈكنى تىرىلدۈرۈشكە قادىر. بۇ مۆجىزە مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ سەپىرىدىكى مۇھىم بىر ئىشارەت بولۇپ، ئۇنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلگەن ۋەزىپىسىنىڭ باشلىنىشىغا سەۋەب بولدى.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە نۇرغۇن ئىبرەتلەرنى ئۆگىتىدۇ:

• ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى تونۇش: ئۆلگەن بېلىقنىڭ تىرىلىپ دېڭىزدا يول تۇتۇشى ئاللاھنىڭ چەكسىز قۇدرىتىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر. ئاللاھ قىيامەت كۈنى ئۆلۈكلەرنىمۇ تىرىلدۈرىدۇ. بۇنداق مۆجىزىلەرنى كۆرگەندە ئىمانىمىز تېخىمۇ كۈچىيىشى كېرەك.
• شەيتاننىڭ ئاداۋىتىدىن ئاگاھ بولۇش: شەيتان ھەر ۋاقىت بىزنى ياخشى ئىشلاردىن توسۇشقا تىرىشىدۇ. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھقا سىغىنىپ، شەيتاننىڭ شەررىدىن پاناھ تىلىشىمىز كېرەك.
• خاتالىقنى تونۇش ۋە تۈزىتىش: يۇشە ئۆز خاتالىقىنى ئېتىراپ قىلىپ، ئۇنى تۈزەتتى. بىزمۇ خاتالىق قىلغاندا ئۇنى تونۇپ، تەۋبە قىلىشىمىز كېرەك.
• ئاللاھنىڭ ھىدايىتىگە ئىشەنچ: مۇسا ئەلەيھىسسالام بۇ مۆجىزە ئارقىلىق ئۆزى ئىزدىگەن خىزىر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا يېتەلەيدىغانلىقىنى بىلدى. ئاللاھ بىزگە بىر ئىش قىيىن بولسا، ئۇنىڭغا يېقىنلىشىش ئۈچۈن بىر يول ئېچىپ بېرىدۇ.

ئاللاھ تەئالا بىزنى شەيتاننىڭ شەررىدىن ساقلىسۇن، ئۇنىڭ قۇدرىتىنى ھەر ۋاقىت ئەسلىشىمىزگە ياردەم قىلسۇن، ۋە بىزنى ئۆزىنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشتۈرسۈن. ئامىن.