سوره کهف — آیه 63

معانی واژگان:

• أَوَیْنَا: پناه بردیم، به آنجا رفتیم و آرام گرفتیم.
• الصَّخْرَةِ: سنگ بزرگ.
• أَنسَانِیهُ: مرا از یاد آن غافل کرد (یعنی باعث فراموشی من شد).
• سَبِیلَهُ: راهش را.
• عَجَبًا: شگفتآور، چیزی که موجب تعجب است.

تفسیر آیه:

هنگامی که موسی علیهالسلام و یوشع (خدمتکار و همراه او) به محل برخورد دو دریا رسیدند و در کنار آن سنگ بزرگ که در سفر طولانی خسته شده بودند، فرود آمدند و استراحت کردند، اتفاق شگفتانگیزی رخ داد که یوشع آن را فراموش کرده بود تا به موسی بگوید. او در اینجا میگوید: «آیا دیدی (و به خاطر داری) وقتی به آن سنگ پناه بردیم؟ من ماجرای ماهی را فراموش کردم که به تو بگویم؛ و هیچ چیزی مرا از یادآوری آن غافل نکرد مگر شیطان که وسوسهام کرد و آن را از خاطرم برد.»

سپس ادامه میدهد: «ماهیِ سوخته و پختهشده که همراه داشتیم، ناگهان زنده شد و به دریا پرید و راه خود را در آب گرفت؛ و این کار او بسیار شگفتانگیز و عجیب بود که ماهیِ مردهای دوباره جان بگیرد و به دریا برگردد و راهی در آب برای خود باز کند.» این نشانهای بود که خداوند برای موسی قرار داده بود تا او را به محل ملاقات با بنده صالح (خضر) راهنمایی کند.

فواید و پیامهای آیه:

1. فراموشی از سوی شیطان: انسان ممکن است کارهای مهم را به دلیل وسوسههای شیطانی فراموش کند؛ بنابراین باید در امور مهم، به خدا پناه برد و از او یاری خواست تا شیطان نتواند انسان را از یادآوری باز دارد.
2. صداقت و شفافیت: یوشع بدون هیچ پردهپوشی اشتباه خود را اعتراف کرد و علت آن را نیز بیان نمود. این درس بزرگی است که انسان باید در برابر رهبر و معلم خود صادق باشد و خطای خود را بپذیرد.
3. نشانههای الهی: خداوند برای هدایت بندگانش نشانههای ظریف و شگفتانگیزی قرار میدهد که اگر انسان هوشیار باشد، میتواند راه را بیابد و به مقصد برسد. زنده شدن ماهی مرده، نشانهای از قدرت بیپایان خداوند است.
4. تعجب از قدرت خدا: این واقعه یادآور این است که خداوند قادر است هر کاری را انجام دهد، حتی زنده کردن موجودی که مرده است؛ پس انسان باید همواره به قدرت الهی ایمان داشته باشد و از آن درس بگیرد که هیچ چیز برای خدا غیرممکن نیست.