ซูเราะฮฺ อัล-กะฮ์ฟ — อายะฮฺ 63

คำอธิบายคำศัพท์สำคัญในโองการ:

• أَوَيْنَا หมายถึง เราได้หลบพักหรืออิงแอบอยู่ ณ ที่นั้น
• الصَّخْرَةِ หมายถึง หินก้อนใหญ่
• نَسِيتُ الْحُوتَ หมายถึง ฉันลืมเรื่องปลา (ที่เตรียมไว้เป็นอาหาร)
• مَا أَنسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ หมายถึง ไม่มีสิ่งใดทำให้ฉันลืมมัน นอกจากชัยฏอน
• وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ หมายถึง มันได้เลือกทางของมัน (ว่ายเข้าไปในทะเล)
• عَجَبًا หมายถึง เป็นเรื่องน่าอัศจรรย์ยิ่ง

การตีความโองการ:

โองการนี้เป็นคำพูดของโยชูอา (ยูชะอ์) ผู้รับใช้ของท่านนบีมูซา อลัยฮิสสลาม ซึ่งกล่าวกับท่านมูซาว่า “ท่านคิดอย่างไรกับเหตุการณ์เมื่อครั้งที่เราพักพิงอยู่ที่โขดหินใหญ่? แท้จริงฉันได้ลืมเรื่องปลานั้น และไม่มีสิ่งใดทำให้ฉันลืมที่จะบอกเล่าเรื่องนี้แก่ท่าน นอกจากชัยฏอนเท่านั้น” แล้วเขาก็เล่าต่อไปว่า ปลาที่ตายแล้วนั้นได้ฟื้นคืนชีวิต กระโดดลงสู่ทะเล และได้ว่ายน้ำจากไป โดยทิ้งร่องรอยทางเดินไว้ในทะเลอย่างน่าอัศจรรย์ยิ่ง

สาเหตุที่เขากล่าวเช่นนี้ก็เพื่อเป็นการแก้ตัวที่ลืมเล่าเรื่องสำคัญนี้ให้ท่านมูซาทราบ เพราะการที่ปลาฟื้นชีวิตและหนีลงทะเลนั้น เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าพวกเขามาถึงสถานที่ที่ต้องพบกับบ่าวผู้ทรงความรู้ (อัลค็ฎิร) แล้ว ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของการเดินทางครั้งนี้

บทเรียนและคุณค่าที่ได้รับจากโองการ:

1. ความสำคัญของการจดจำและไม่ละเลยสัญญาณต่างๆ — เหตุการณ์ที่ปลาฟื้นชีวิตเป็นสัญญาณสำคัญที่บ่งบอกถึงจุดหมายปลายทาง แต่การหลงลืมทำให้ต้องเดินทางต่อไปอีกนาน การใส่ใจต่อรายละเอียดและสัญญาณรอบตัวเป็นสิ่งที่อิสลามส่งเสริม
2. การยอมรับความผิดพลาดและความจำกัดของมนุษย์ — การที่โยชูอาออกมากล่าวยอมรับว่าตนลืมและยกโทษให้กับตนเองโดยอ้างชัยฏอน สอนให้เรารู้จักความถ่อมตนในการยอมรับความผิดพลาด และไม่ดื้อรั้นที่จะปกป้องตนเอง
3. ชัยฏอนเป็นศัตรูที่คอยขัดขวางความดี — ชัยฏอนพยายามทำให้มนุษย์หลงลืมสิ่งที่สำคัญและเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต ทั้งในเรื่องศาสนาและเรื่อง worldly affairs ดังนั้นเราจึงต้องระมัดระวังและขอความคุ้มครองจากอัลลอฮ์ให้พ้นจากความหลงลืมและการวอกแวก
4. ความมหัศจรรย์ของอำนาจอัลลอฮ์ — การที่ปลาที่ตายแล้วฟื้นคืนชีวิตได้นั้น เป็นการแสดงให้เห็นถึงอำนาจอันยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์ผู้ทรงสามารถฟื้นคืนชีพผู้ที่ตายแล้วได้อย่างแน่นอน ซึ่งเป็นบทเรียนเรื่องวันปรโลกและการฟื้นคืนชีพ
5. การเดินทางแสวงหาความรู้ต้องอาศัยความอดทน — เหตุการณ์นี้เป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทางที่ยาวนานของท่านมูซาเพื่อแสวงหาความรู้จากบ่าวผู้ทรงธรรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการแสวงหาความรู้นั้นต้องอาศัยความมุ่งมั่น อดทน และไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค