Аль-Кахф сүрөсү — Аят 63

1. Сөздөрдүн маанилери:

• أَرَأَيْتَ — «көрдүңбү?», «эсиңдеби?» деген мааниде, көңүл буруу жана эскертүү үчүн айтылат.
• أَوَيْنَا — «баш калкаладык», «эс алганы жаттык» дегенди билдирет.
• الصَّخْرَةِ — «аска», «тоо таш».
• الْحُوتَ — «балык».
• أَنسَانِيهُ — «мага унуттурду».
• سَبِيلَهُ — «өз жолун».
• عَجَبًا — «таң каларлык», «ажайып».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса (алайхис-салам) өзүнүн жаш жардамчысына кайрылып, эс алып жаткан асканы эстеп, эмне болгонун сурады. Жаш жигит ага мындай деди: «Биз асканын жанында эс алганы токтогонубузда, мен балыкты эстеп калууну унутуп калдым. Мага аны эсиңе салууну унуттурган нерсе — шайтан гана болду. Ал эми балык болсо тирилип, деңизге түшүп кетип, өзүнө таң каларлык бир жол ачып алды».

Бул жердеги окуя мындай: Муса менен анын жардамчысы сапар учурунда асканын жанында эс алышат. Алар алып жүргөн балык ошол жерде тирилип, деңизге түшүп, сууда өзүнө жол ачат. Бул — Аллахтын кудуретинин ачык белгиси. Жаш жигит балыктын тирилгенин жана деңизге кетип калганын көргөнү менен, муну Мусага айтууну унутуп коёт. Ал өзүнүн унутуусун шайтандын азгырыгы менен байланыштырат, анткени шайтан адамды жакшы иштерден жана пайдалуу нерселерди эстөөдөн алагды кылат. Балыктын өлүп, кайра тирилип, деңизде өзүнө жол ачышы — адам акылы таң каларлык, Аллахтын кудуретине далил болгон укмуштуу окуя.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз экенин көрсөтөт: өлгөн балыкты тирилтүү — Аллах үчүн эч нерсе кыйын эмес. Бул бизге кыямат күнүндө кайра тирилүүнү эстетип, Аллахтын кудуретине ишенишибиз керектигин үйрөтөт.
• Унутуу — адам баласынын табиятында бар нерсе. Бирок шайтан жакшы иштерди унуттурууга аракет кылат. Ошондуктан ар дайым Аллахты эстеп, жакшылыктарды унутпоого аракет кылышыбыз керек.
• Кичинекей болсо да, Аллахтын белгилерин көрүп, алардан сабак алуу — ыймандын белгиси. Бул окуя бизге Аллахтын аяттарына көңүл бурууга чакырат.
• Муса менен жаш жигиттин ортосундагы мамиле — устаз менен шакирттин, чоң менен кичинин ортосундагы сылык мамиленин үлгүсү. Бул исламдагы жакшы мамиленин сулуулугун көрсөтөт.
• Бул окуялар аркылуу Курандын кызыктуу жана акылга таасир этүүчү баяндары бар экенин көрөбүз. Куран окуу — жан дүйнөнү байытат, ыйманды бекемдейт жана Аллахтын кудуретин терең түшүнүүгө жардам берет.