کہف سۈرىسى — ئايەت 71

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• فَانطَلَقَا: ئىككىسى (مۇسا ۋە خىزىر) يولغا چىقتى، ماڭدى.
• خَرَقَهَا: ئۇنى (كېمىنى) تەشتى، بۇزۇپ تۆشۈك ئاچتى.
• أَخَرَقْتَهَا: سەن ئۇنى تەشتىڭمۇ؟
• لِتُغْرِقَ: غەرق قىلىش ئۈچۈن، سۇغا چۆكۈرۈش ئۈچۈن.
• إِمْرًا: ئىنتايىن يامان، مۇنكەر، ئېغىر گۇناھ بولىدىغان ئىش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن خىزىر ئەلەيھىسسالام بىرلىكتە سەپەرگە چىققاندىن كېيىن، دېڭىز بويىغا كەلدى. ئۇلار بىر كېمىگە ئۇچرىدى ۋە كېمىدىكىلەر ئۇلارنى ھەقسىز ئولتۇرغۇزدى. ئۇلار كېمىگە چىققاندىن كېيىن، خىزىر ئەلەيھىسسالام كېمىنىڭ بىر تاختىسىنى سۇغۇرۇپ تاشلاپ، كېمىنى تەشتى. بۇنى كۆرگەن مۇسا ئەلەيھىسسالام ھەيران قېلىپ: «سەن كېمىنى تەشتىڭمۇ؟ ئۇنىڭدىكىلەرنى غەرق قىلىش ئۈچۈن؟» دېدى. ئاندىن: «سەن ھەقىقەتەن ئىنتايىن يامان، مۇنكەر بىر ئىش قىلدىڭ» دېدى. مۇسا ئەلەيھىسسالام بۇ ئىشنىڭ سىرتىدىن قارىغاندا زىيانلىق ۋە خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى، شۇنداقلا كېمىدىكىلەرنىڭ ئۇلارنى ھەقسىز ئولتۇرغۇزغانلىقىنى ئويلىپ، بۇنىڭ مۇناسىۋەتسىز ئىش ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. ئەمما خىزىر ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇ ئىشى ئاللاھنىڭ بىر ھېكمىتى ئاساسىدا ئىدى، كېيىنكى ئايەتلەردە بۇنىڭ سىرى ئاشكارىلىنىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئالىم بىلەن مۇتەئەللىمنىڭ، يەنى ئۇستاز بىلەن شاگىرتنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى، شۇنداقلا بەزى ئىشلارنىڭ سىرتىدىن قارىغاندا يامان كۆرۈنگەن بىلەن، ئىچىدە چوڭقۇر ھېكمەت بولۇشى مۇمكىنلىكىنى چۈشىنىمىز. بىز مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەدەبىنى ۋە ئىلمىي سەۋر-تاقىتىنى ئۆگىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھېكمەت بىلەن قاراشقا، ئىشلارنىڭ ئىچكى سىرىنى چۈشىنىشكە ياردەم قىلسۇن.