Аль-Кахф сүресі — Аят 71

1. Сөздердің мағынасы:

• فَانطَلَقَا — екеуі де жолға шықты, жүріп кетті.
• رَكِبَا — екеуі кемеге мінді.
• خَرَقَهَا — оны (кемені) тесіп қойды, бір тақтайын жұлып алды.
• لِتُغْرِقَ — оны суға батыру үшін.
• إِمْرًا — өте ауыр, жиіркенішті, мүлдем дұрыс емес іс.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) мен Хыдыр (ғ.с.) келісімге келген соң, теңіз жағасына қарай жүріп отырды. Жолда оларға бір кеме кездесті. Кеме иелері Хыдырдың қадірін біліп, оларды ақысыз-ақ кемеге мінгізді. Екеуі кемеге орналасқан кезде, Хыдыр кеменің бір тақтайын жұлып алып, оны тесіп қойды. Мұса (ғ.с.) мұны көргенде қатты таңырқап, Хыдырға: «Сен кемені тесіп қойдың, оның ішіндегі адамдарды суға батыру үшін бе? Расында сен өте ауыр, жиіркенішті бір іс жасадың!» — деді. Өйткені кеме иелері оларды ақысыз мінгізіп, жақсылық жасаған еді, ал Хыдырдың бұл әрекеті Мұсаның көзқарасы бойынша сол жақсылыққа жауап ретінде зиян келтіру болып көрінді. Алайда бұл істің артында Алланың хикметі мен болашақтағы бір жақсылық жатыр еді, оны Мұса (ғ.с.) әлі білмеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Білім мен сабырдың маңызы: Мұса (ғ.с.) пайғамбар бола тұра, өзіне белгісіз болған істің сырын бірден түсіне алмады. Бұл — адам баласының білімі шектеулі екенін, ал Алланың хикметі шексіз екенін көрсетеді. Сондықтан әрбір істің сыртқы көрінісіне ғана қарап үкім шығармау керек.
• Ұстазға деген әдеп: Мұса (ғ.с.) ұстазына қарсылық білдірсе де, онымен бірге жүруді жалғастырды. Бұл — білім алушының ұстазына деген шыдамдылығы мен әдептілігінің үлгісі.
• Алланың жасырын хикметі: Кейде адамға жаман болып көрінген нәрсенің артында үлкен жақсылық жатуы мүмкін. Бұл — мүминнің Алланың әрбір ісінде хикмет бар екеніне сенуіне шақырады.
• Ислам — шынайы білім мен парасат діні: Бұл аят бізді ойлануға, асықпай үкім шығаруға, әрі Алланың шексіз даналығына мойынсұнуға шақырады. Бұл — адамды рухани тереңдікке, шыдамдылыққа және Аллаға деген сенімге бастайтын ұлы қасиеттер.