Аль-Кахф сүрөсү — Аят 71

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَانطَلَقَا — экөө жөнөп кетишти, жолго чыгышты.
• رَكِبَا — экөө кемеге минди.
• خَرَقَهَا — аны (кемени) тешти, жарды.
• لِتُغْرِقَ — чөктүрүү үчүн, сууга батыруу үчүн.
• أَهْلَهَا — анын ээлерин, ичиндеги адамдарды.
• إِمْرًا — өтө оор, чоң жана жаман иш; эч ким кылбай турган жагымсыз нерсе.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса (алайхи-с-салам) менен Хыдыр (алайхи-с-салам) ортолорундагы келишим боюнча жолго чыгып, деңиз жээгине жетишти. Ал жерден аларды кемеге отургузуп, акы албай алып кетишкен жакшы адамдарга жолукту. Экөө кемеге мингеңде, Хыдыр кеменин тактайларынын бирин сууруп чыгып, кемени тешип койду. Муну көргөн Муса (алайхи-с-салам) таң калып, каршылык билдирип: «Сен кемени бизди акысыз алып кеткен адамдарды чөктүрүү үчүн тештиңби? Сен чындап эле өтө чоң, жаман иш кылдың!» — деди. Муса пайгамбардын ачуусу адилеттүү эле: себеби сырткы көз караш менен караганда, жакшылык кылган адамдарга зыян келтирүү — чоң күнөө жана ырайымсыздык болуп көрүнөт. Бирок бул окуянын ички сыры бар эле, аны кийинки аяттарда Хыдыр өзү түшүндүрүп берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Сабырдуулук жана илимдин чеги: Муса (алайхи-с-салам) сыяктуу улуу пайгамбар да өзүнүн билими жетпеген нерсеге каршы пикир айткан. Бул бизге — илимдин чексиз экенин, ар бир нерсенин сырты менен гана баа бербей, тереңин түшүнүүгө аракет кылуу керектигин үйрөтөт.
• Аллахтын хикметүүлүгү: Кээде бизге жаман көрүнгөн нерселердин ичинде чоң жакшылык жашыруун болот. Аллах Таала ар бир ишти өзүнүн терең хикмети менен жаратат.
• Устазга жана аалымга урмат: Муса пайгамбар Хыдырдан илим үйрөнүү үчүн жолго чыккан. Бул — илим издөөнүн, устазга моюн сунуунун жана үйрөнүүнүн канчалык маанилүү экенин көрсөтөт.
• Ислам — акыл жана ой жүгүртүү дини: Куран бизди окуялардын сыртын гана көрбөй, алардын маанисин терең түшүнүүгө, ой жүгүртүүгө чакырат. Бул аят аркылуу ар бир окуяда Аллахтын даанышмандыгын көрүүгө үйрөнөбүз.
• Курандын кереметтүүлүгү: Куран окуяларды кызыктуу, тарбиялуу жана терең маанилүү кылып баяндайт. Ар бир аят адамды ойлонтуп, жүрөгүн жумшартып, Аллахка болгон ишенимин бекемдейт.