Марьям сүрөсү — Аят 73

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تُتْلَىٰ: окулат, айтылат.
• بَيِّنَاتٍ: ачык-айкын, түшүнүктүү.
• الَّذِينَ كَفَرُوا: каапырлык кылгандар, Аллахты жана пайгамбарды таныбагандар.
• الَّذِينَ آمَنُوا: ыйман келтиргендер, ыймандуулар.
• أَيُّ الْفَرِيقَيْنِ: эки тараптын кайсынысы?
• مَقَامًا: орун, турак-жай, жашоо деңгээли.
• نَدِيًّا: жыйын, мажилис, отуруш.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ачык-айкын аяттары окулган кезде каапырлардын ыймандууларга карата айткан сөздөрү баяндалат. Аллахтын аяттары адамдарга окулуп, түшүндүрүлгөндө, каапырлар ыймандууларга: «Эки тараптын кайсынысы жакшыраак орунга, турак-жайга ээ жана жакшыраак мажилиске, жыйынга ээ? Бизби же силерби?» — деп сурашкан. Бул сөздөр менен алар ыймандууларды кемсинтүүнү, шылдыңдоону көздөшкөн. Анткени ошол мезгилде ыймандуулардын көбү жакыр, кийимдери эски, жашоо шарттары оор болгон. Ал эми каапырлар бай, кооз кийим кийип, чоң мажилистерде отурушкан. Ошондуктан алар дүйнөлүк байлык менен даңкты ыймандан жогору көрүп, өздөрүнүн абалын ыймандуулардын абалынан артык деп эсептешкен.

Бирок бул алардын жаңылыш ой жүгүртүүсү эле. Анткени дүйнөлүк жашоонун кооздугу, байлыгы жана мажилиси адамдын Аллах алдындагы ардактуулугун аныктабайт. Чыныгы ардак жана жакшылык — ыйманда, такыбалыкта жана акыреттеги жакшы натыйжада. Аллах Таала бул аят аркылуу каапырлардын дүйнөлүк жашоого алданып, ыймандууларды кемсинткен сөздөрүнүн негизсиз экендигин көрсөтүп, чыныгы жакшылык жана ардак Аллахтын алдында экендигин билдирүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Дүйнөлүк байлык, кооз турак-жай жана жакшы мажилис адамдын Аллах алдындагы ардактуулугунун белгиси эмес. Чыныгы ардак — ыйманда жана такыбалыкта.
• Каапырлардын ыймандууларды дүйнөлүк жакырчылыгы үчүн кемсинтүүсү — бул алардын наадандыгынын жана акыретти эске албагандыгынын белгиси.
• Ыймандуу адам дүйнөнүн жакырчылыгына, кыйынчылыктарына карабай, Аллахтын аяттарына бекем карманышы керек. Анткени акыреттеги жакшылык — түбөлүктүү жана эң жакшы нерсе.
• Бул аят ыймандууларга сооротуу жана үмүт берүү катары түшкөн: дүйнөдө кыйынчылык тартсаңар да, акыретте силерге жакшылык бар.
• Ислам дини адамды дүйнөлүк байлыкка алданбоого, тескерисинче, акыретти ойлоп жашоого чакырат. Бул — адамды чыныгы бакытка жеткирүүчү жол.